De provincie Noord-Holland heeft een foutje ontdekt in de provinciale monumentenlijst. De meer dan honderd jaar oude grenspalen tussen Bennebroek en Hillegom blijken namelijk helemaal niet op Noord-Hollands grondgebied te staan, maar in Zuid-Holland. Daarom wil de provincie de palen nu overdragen aan de zuiderburen. De Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek verzet zich daartegen.
“Ik snap er helemaal niets van”, aldus Bennebroeker Martin Bunnik over het voornemen van de provincie om de grenspalen uit te schrijven uit de monumentenlijst. Hij is binnen de historische vereniging dé specialist op het gebied van de grenspalen.
“De grenspalen staan sinds 1901 langs de Kennemerbeekweg. De grens werd toen gecorrigeerd, omdat hij dwars over de weg liep”, aldus Bunnik. Als gevolg van de grensverschuiving werd de weg eigendom van Bennebroek. Langs de Kennemerbeekweg kwamen vervolgens zestien granieten grenspalen te staan. Op de palen staat aan de Noord-Hollandse zijde de letter’B’ van Bennebroek aan de Zuid-Hollandse zijde de ‘H’ van Hillegom.
De provincie Noord-Holland heeft zo’n 500 monumenten in het erfgoedregister staan. De grenspalen staan sinds de jaren ’80 op die lijst. In ‘de Provinciale Monumentenlijst voor de Gemeente Bennebroek’ stond destijds beschreven waarom de palen de monumentale status kregen. Daarin wordt vermeld dat ‘de grenspalen van cultuurhistorische betekenis zijn als elementen uit de geschiedenis van het openbaar bestuur in Noord-Holland, in casu van de markering van de gemeentelijke territoria.’
Bordje
Op één van de grenspalen is zelfs een bordje aangebracht waarop voorbijgangers kunnen lezen dat ze hier met een provinciaal monument te maken hebben. “Overigens klopt de informatie op dat bordje niet”, laat Bunnik zien. “Er staat dat ze in 1820 zijn geplaatst, maar dat moet dus 1901 zijn.”
Waarom wil de provincie dan toch afscheid nemen van de grenspalen? Een woordvoerder van Gedeputeerde Staten laat weten dat dat te maken heeft met recent onderzoek naar het provinciale erfgoedregister. Eens in de zoveel tijd worden alle monumenten op de lijst nog eens goed doorgenomen en gecontroleerd, soms verdwijnen er dan een paar van de lijst en komen er weer een paar nieuwe bij. Dat is ook nu het geval. Monumenten hebben een beschermde status, dus daar zijn strikte regels aan verbonden als het bijvoorbeeld om onderhoud gaat.
Uit het onderzoek van de provincie blijkt nu dat alle grenspalen, op één na, op particuliere terreinen staan van inwoners van de gemeente Hillegom. Dat zijn dus inwoners van de provincie Zuid-Holland. En aangezien het om Zuid-Hollands grondgebied gaat, kunnen de palen daarom niet meer worden opgenomen in het Noord-Hollands erfgoedregister.
Reactie provincie
Een woordvoerder van de provincie Noord-Holland legt uit: “Noord-Holland kan immers inwoners van Zuid-Holland geen beperkingen op hun eigendom opleggen of hen subsidies voor onderhoud/restauratie verstrekken. De provincie Zuid-Holland heeft geen eigen erfgoedregister. Daarom gaat de provincie Noord-Holland contact opnemen met de gemeente Hillegom of zij bereid is de grenspalen in haar gemeentelijk erfgoedregister op te nemen.”