Om half zes in de ochtend staan ze op je dak te schreeuwen en te gillen alsof iemand ze wil villen. Tijdens een wandeling kan het eigenaardige tafereel zich voordoen dat een meeuw zich opeens krijsend op je stort, of zelfs een tik met zijn snavel verkoopt. Wat is er met de meeuwen aan de hand?
Net in de periode dat iedereen zijn deuren en ramen openzet, verzieken meeuwen de pret. Beheerder Maria-Elisa Hobbelink van het Vogelhospitaal in Haarlem legt uit dat het gekrijs een functie heeft en zeker niet is bedoeld om de stad op stelten te zetten. Want die beesten, die hebben het ook niet makkelijk. “Die zilvermeeuwen die hier altijd zitten, krijgen in de lente en zomer te maken met de kleine mantelmeeuw die hier uit Afrika naartoe komt om te jongen. En die twee meeuwensoorten hebben elkaar nogal veel te vertellen.”
Hobbelink schetst hoe het er boven onze daken aan toegaat. Behalve dat meeuwensoorten ruzie maken, is er onder de kleine mantelmeeuwen zelf ook veel commotie. “Veel van het gekrijs van de meeuwen komt voort uit geschreeuw van het ene nest naar het andere, naar de buren dat die van hun jongen af moeten blijven.”
Roofvogels
Meeuwen zijn verdreven uit de duinen door vossen. Ook op de veiligere daken in de stad hebben ze nog steeds natuurlijke vijanden. Dat zijn natuurlijk roofvogels, maar ook de eigen soort is niet te vertrouwen. Hobbelink: “Het is niet alsof het één grote meeuwenfamilie is. Ze moeten uitkijken voor de buren, want soms worden ze ook aangevallen door de buurman. Er zijn gevallen bekend dat meeuwen elkaar opeten. Dus dat lawaai maken ze ook om hun nest of hun voedsel te beschermen.”
De jonge meeuwen zijn ondertussen al uit hun ei gekomen en al groot. “De eerste vliegen al”, weet Hobbelink. Jonkies gaan vaak lopend op pad en zitten vaak op de grond en daar leren ze vliegen. Wanneer dat gebeurt, vliegen ouders in de buurt in paniek rond. Als jij dan toevallig een beetje dicht bij het jonkie komt, krijg je met een agressieve vader- of moedermeeuw te maken. En die blijven dan niet stil. “Ze vallen alleen mensen aan als ze zich zorgen maken om de kinderen. Die jonge meeuwen die op de grond rondlopen, daar krijgen we veel telefoontjes over. Maar vaak moeten ze gewoon blijven zitten. Of naar een rustiger plekje worden gebracht.”
In augustus zijn alle jonkies vliegklaar en in september vertrekken de mantelmeeuwen vaak weer richting warmere oorden. Overigens wil Hobbelink benadrukken dat meeuwen naast de schreeuwerige kant ook een heel andere kant kunnen hebben. “Zij kunnen ook heel schattig en lief zijn. En ook schattige en lieve geluidjes maken. Maar dat valt de mensen niet op.”
Lawaaiig en opdringerig
Haarlemmers die klachten hebben over meeuwen kunnen bij de gemeente in ieder geval niet terecht. “Wij weten dat ze lawaaiig en opdringerig kunnen zijn, maar wij kunnen er niets aan doen”, zegt een woordvoerder. Dit heeft ermee te maken dat de meeuw in Europa een beschermde vogelsoort is. Wanneer mensen last hebben van meeuwennesten, dan zijn ze eigenlijk al te laat. “Het enige wat je kan doen, is zorgen dat ze niet nestelen op je dak.”
Haarlem heeft wel een aantal tips om in het voorjaar te zorgen dat meeuwen niet op platte daken gaan nestelen. Ook geeft de gemeente subsidie voor een aantal maatregelen die inwoners kunnen nemen om te voorkomen dat er nesten komen. Het verwijderen van nesten als er al eieren in liggen, of weghalen van eieren is bij wet verboden.