Bronnen rond het kabinet melden dat onder meer musea de komende twee weken hun deuren moeten sluiten, om het aantal coronabesmettingen te laten afnemen. Directeur Ann Demeester van het Frans Halsmuseum noemt dat scenario ‘dramatisch’ voor alle Nederlandse musea.
“Er zijn al grote financiële tekorten. Onze doelstelling is kunst aan zoveel mogelijk mensen te tonen en met een dichte deur is dat moeilijk.” Aan de andere kant staat de veiligheid voorop, zegt Demeester tegenover Haarlem105. “Als dat een maatregel is vanuit de overheid, moeten we die volgen. Als we continu overal over in discussie gaan, dan schiet het niet op, dan krijgen we alleen maar een soort meningencircus en geen actie. Dus ik vind het heel dubbel.”
“Als IKEA wel mag openblijven, voelt dat heel onevenwichtig”
In Duitsland komen museumdirecteuren nu tegen sluiting in het geweer, aldus Demeester. “Deels ben ik het daarmee eens. Aan de andere kant vind ik dat we iets moeten. De coronacijfers zijn in Nederland en België heel erg hoog. Daar passen rigoureuze maatregelen bij. Ik hoop alleen dat het consequent is. Dat er niet gezegd wordt dat de IKEA wel open mag blijven en het museum dicht moet, want dat voelt heel onevenwichtig.”
Tekorten
Hoe groot zijn de tekorten bij het Frans Hals Museum? “Bij elk museum in Nederland zijn de tekorten groot. Wij hebben het grote geluk dat de gemeente en de rijksoverheid ons uit de brand helpen voor het jaar 2020, net zoals alle andere instellingen in Haarlem. Het is fantastisch dat zowel de lokale als de nationale overheid dat doet. Het jaar 2021 ziet er somber uit, voor iedereen: van de kleine horeca-ondernemer in Haarlem tot wij. De enigen die niet lijden, dat zijn de supermarkten, de hobbywinkels. Verder heeft iedereen economisch heel veel last van de pandemie.”
“Het museum is nu een soort oase”
Hoe kijkt Demeester terug op de afgelopen periode, waarin het museum, weliswaar op een aangepaste manier, open kon zijn? “We kunnen maar de helft van het normale aantal bezoekers ontvangen. We zaten altijd op 60 tot 70 procent bezetting. Mensen bleven enthousiast komen, voelden zich veilig en prettig. Dat is ironisch aan de covid 19-tijd: voor de bezoeker is dit helemaal geen onprettige tijd om musea te bezoeken. Het is rustig, je hebt alle ruimte, het is stil. Het is een soort oase. Aan de ene kant is dat prachtig; aan de andere kant is dat treurig, want het betekent dat er heel weinig mensen kunnen kijken.”
Wat als het museum de komende tijd weer dicht moet? “Wij gaan ons erbij neerleggen en hopen dat we mensen via de mainstream media toch zoveel mogelijk in contact kunnen brengen met onze collectie.”
Het ontbrekende puzzelstukje
Als je de werken van Frans Hals in het echt wilt bewonderen, is daar in ieder geval vandaag dus nog gelegenheid voor. Het museum heeft tijdelijk alle schuttersstukken van Hals in huis: ook het schilderij ‘De Magere Compagnie’, dat normaal gesproken naast de Nachtwacht van Rembrandt in het Rijksmuseum hangt. “Het ontbrekende puzzelstukje is er nu ook. Schutters hadden de opdracht de stad te bewaken. Het was een soort burgerwacht plus, alleen voor de elite.” Bijzonder aan dit werk is dat Hals het zelf niet heeft afgemaakt, vertelt Demeester. “Frans Hals heeft ruzie gekregen met zijn opdrachtgevers. Een andere Amsterdamse schilder moest het afmaken: Pieter Codde. Het is al een eeuwenlange speurtocht van: wie heeft wat geschilderd? Daar kan het publiek nu ook zelf aan deelnemen. Het mysterie blijft, want ondanks nieuwe technische onderzoeken weten we het nog steeds niet zeker. Het is dus ook een soort suspense.”
De schuttersstukken van Frans Hals zijn te zien aan het Groot Heiligland 62 in Haarlem. Kijk voor meer informatie, ook over andere tentoonstellingen, op de website van het Frans Hals Museum.