Het nieuws over het seksueel grensoverschrijdend gedrag van voormalig Ajax-directeur Marc Overmars slaat in als een bom: niet alleen bij Ajax, maar ook bij andere amateurclubs in Noord-Holland. Ruim 1 op de 8 sporters krijgt te maken met grensoverschrijdend gedrag. “Het schudt ons wel weer wakker.”
“Volgens mij komt het niet voor in onze vereniging, maar dat denken alle clubs”, vertelt Hendri Siemons, directeur van amateurvoetbalclub Zaanlandia. “Maar je ziet nu weer, zelfs bij een icoon als Overmars kan het helemaal misgaan.” De directeur voetbalzaken vertrekt per direct bij Ajax wegens seksueel grensoverschrijdende berichten die hij heeft verstuurd aan meerdere vrouwelijke collega’s. “Ze hebben goed gehandeld door meteen afscheid te nemen”, vindt Siemons. “Maar het schudt ons wel weer wakker.”
Meer dan twintig procent van de Nederlanders in de leeftijd van 18 tot en met 50 jaar heeft in de jeugdjaren tijdens het sporten ernstig emotioneel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt, blijkt uit onderzoek van NOC*NSF uit 2020.
Ruim dertien procent heeft te maken gehad met lichamelijk grensoverschrijdend gedrag en ongeveer zeven procent met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Denk daarbij aan ongewenst foto’s maken in kleedkamers, ongewenste aanrakingen, of aanrandingen.
Normen en waarden
De Haarlemse voetbalclub DSS heeft een grote damesvoetbal-afdeling en heeft deze problematiek al langer op de agenda staan. Als je bij de club het terrein op loopt, zie je al snel een groot bord met daarop alle normen en waarden van de club. “Als dusdanig grote club moet je dit gewoon waarborgen”, vertelt voorzitter Martijn Egner aan NH Nieuws. Twintig jaar geleden richtte de vereniging een speciale commissie op om de veiligheid binnen de club te waarborgen.
“Wij zullen hetzelfde handelen als Ajax en afscheid nemen”
Hendri Siemons, voorzitter voetbalclub Zaanlandia
“Dat is ontstaan vanuit het gevoel van, we hebben de problemen nu niet, maar hoe zorgen we ervoor dat het goed blijft gaan”, vertelt Egner. Naast de commissie heeft de club een streng VOG-beleid en twee vertrouwenspersonen waarmee leden kunnen praten als ze grensoverschrijdend gedrag ervaren. “Het liefste blijf ik als voorzitter buiten deze gesprekken en gaat dat via de commissie en de vertrouwenscontactpersoon”, licht Egner toe. “Tot dusver gaat het goed, ik moet er niet aan denken dat het mis gaat.”
Bij Zaanlandia is Siemens nog nooit signalen van seksueel grensoverschrijdend gedrag tegengekomen, maar de voorzitter heeft een duidelijk plan mocht het wel gebeuren. “Dan zullen wij hetzelfde handelen als Ajax en afscheid nemen.”
Sportakkoord
Sinds 1 januari 2022 geldt in Amsterdam het ‘Sportakkoord’ en moeten alle sportclubs in de stad voldoen aan drie eisen. Zo moeten trainers en begeleiders die met kinderen onder de achttien jaar of met kwetsbare groepen werken, een gedragscode van sportkoepel NOC*NSF ondertekenen en beschikken over een VOG. Daarnaast moet elke sportaanbieder over een vertrouwenscontactpersoon beschikken.
“Landelijk krijgt één op de acht sporters nog te maken met grensoverschrijdend gedrag”, vertelt een woordvoerder van gemeente Amsterdam aan NH Nieuws. “Daarom willen wij een veilig sportklimaat creëren en de clubs en spelers ondersteunen.”
Als sportclubs in Amsterdam vanaf dit jaar niet voldoen aan de eisen, dan zal de gemeente de samenwerking beëindigen. Dat houdt in dat de club geen subsidie meer krijgt of niet langer gebruik kan maken van andere regelingen.
Egner is geschrokken van het nieuws van Overmars en hoopt dat het andere clubs ook wakker schudt. “We hebben binnenkort een regionale vergadering met andere clubs, daar zullen we het ook zeker aankaarten.” Ook bij Zaanlandia staat het onderwerp op de agenda.
(Seksueel) overschrijdend gedrag melden kan anoniem, bij de vertrouwenspersoon van jouw club, van de KNVB of bij het Centrum Veilige Sport.