“Ik ben natuurlijk altijd wel HFC Haarlem-fan geweest en probeer dan ook het erfgoedverhaal van de club levend te houden.” De club waar journalist Edwin Struis het over heeft is HFC Haarlem, “De rood-blauwe leeuwen, zeg maar.” Via het monument voor oorlogsslachtoffers wat op het terrein van de voormalige voetbalclub staat, zag hij de naam ‘Juda de Vries’ staan.
Uit nieuwsgierigheid is de journalist op onderzoek gegaan en ontdekte een bijzonder verhaal. Een verhaal van een keeper in de jaren 20 van de vorige eeuw. Een verhaal waarbij de roem van deze bijzondere keeper, die geen wedstrijd wilde spelen zonder mascotte-konijn, hem uiteindelijk in de gaskamer heeft doen belanden.
“Van het voetbal kon je niet leven in die tijd, hij was Joods en kleermaker.” vertelt Struis. “Toen de maatregelen voor joden werden aangescherpt heeft hij zijn zoontje Albert laten onderduiken op een boerderij en zelf nam hij zijn toevlucht tot een ruimte op het plein tegenover de Schouwburg.”
“Op een dag werkte zijn bekendheid toch tegen hem en werd hij verraden door Nederlandse agenten.” De Vries is uiteindelijk in Westerbork terechtgekomen. Struis vertelt dat er nog een briefje is waarin De Vries vraagt of zijn vrouw zijn voetbalplunje kan opsturen. Er was een soort voetbalcompetitie gaande waar hij graag aan mee deed om zijn gedachten even op iets anders te richten dan het werk. “Dan kan ik me verliezen in het voetbal en hoef ik niet zo aan het werken te denken.”
Uiteindelijk moest ‘De Leeuw van Juda’ in mei 1943 op transport naar Sobibor waar hij in de gaskamer aan zijn einde is gekomen.
Ook na een bezoek aan zoon Albert, die nog steeds in leven is en in een voorstadje van Tel-Aviv woont, heeft Struis het hele verhaal kunnen optekenen. “Hij vond het mooi dat er bezoek uit Haarlem kwam en fijn dat hij het verhaal eens kon vertellen van de vader die hij maar heel kort heeft gekend. Het emotioneerde hem nog altijd om er over te vertellen.” Dit was voor Struis toch wel een bewijs dat de oorlog ook nu nog, zo’n 80 jaar na dato, nog steeds enorm impact heeft op de levens van mensen.
Het hele verhaal is terug te lezen in de Nieuwe Revu.
Het gesprek met Edwin Struis is hieronder terug te luisteren.