In het Joods Gemeentegebouw in Haarlem komt een tentoonstelling over de geschiedenis van het joodse leven in de Spaarnestad. Maar voordat het zover is heeft de stichting achter het statige pand aan de Lange Wijngaardstraat fondsen nodig. “Om de eerste stappen te kunnen maken, is geld nodig en daarom zijn we een crowdfunding gestart”, vertelt Ralph Levie, bestuurslid Stichting Joods Gemeentegebouw, tijdens de radio uitzending van Haarlem Vandaag.
“In eerste instantie is 7000 euro nodig om de stichting een gezicht te geven”, aldus Levie. “Een website, een brochure en een huisstijl. Daar is dit geld voor nodig.” De eerste plannen voor het gemeentehuis zijn al gesmeed: er komt een tentoonstelling over de geschiedenis van het joodse leven in de Spaarnestad. Volgens Levie een rijke en bijzondere historie, die voor alle Haarlemmers indrukwekkend is kennis van te nemen.
Maar, er is nog veel werk aan de winkel. Het Joods Gemeentegebouw zal eerst volledig gerenoveerd moeten worden voordat de tentoonstelling, maar ook de andere culturele en educatieve projecten kunnen plaatsvinden.
‘Lief en leed gedeeld’
Eind negentiende eeuw was het joods Gemeentegebouw in de Lange Wijngaardstraat een plek waar de joodse gemeenschap samenkwam. “Er werden hier feestjes gegeven en lief en leed gedeeld. Het was ook een plek waar werd vergaderd, kinderen gingen er naar de godsdienstschool en er werden geboorteaangiftes gedaan. Het was echt het centrum voor de Haarlemse joden van toen”, zo vertelde kunsthistoricus Wim de Wagt eerder dit jaar aan Haarlem105.
Luister hieronder het radio interview terug met Ralph Levie tijdens Haarlem Vandaag
Na de oorlog hebben de joodse overlevenden moeite om het pand terug te krijgen. Uiteindelijk wordt het pand door hen in 1951 verkocht aan de gemeente Haarlem die het inricht als onderkomen voor de verkeerspolitie. Als in de jaren zeventig de verkeerspolitie vertrekt, komen er krakers in het pand. Het pand is van binnen verouderd en vervallen, maar er zijn nog steeds sporen te vinden van de oude, vooroorlogse grandeur.
Gemeente Haarlem heeft eind dit jaar het pand verkocht aan Stadsherstel Amsterdam. Zij zullen het gebouw renoveren en in zijn oude glorie herstellen.
Planning
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn ruim duizend inwoners van Haarlem, Heemstede en Bloemendaal om het leven gebracht door de Nazi’s. Volgens planning wordt in de vierde kwartaal van dit jaar begonnen met de verbouwing. Het plan is dat in het voorjaar van 2024 de deuren van het joods gemeentegebouw opengaan voor het publiek.
De crowdfunding verloopt via het online platform ‘Voor de kunst’ en loopt tot 1 juli.