Met de scholen langer dicht dan normaal groeit de zorg om gezinnen die de komende weken met elkaar zijn opgescheept. Radiopresentator Ellen Stamer sprak op 24 december met Daphne Dickmanns, gedragswetenschapper bij Veilig Thuis, over hoe families en betrokkenen hier het beste mee om kunnen gaan.
Op het moment dat een gezin bij de instantie binnenkomt zijn er verschillende besluitmomenten waar Dickmanns als gedragswetenschapper samen met een vertrouwensarts bij wordt betrokken. Veilig Thuis helpt gezinnen als er sprake is van een onveilige thuissituatie door kindermishandeling of huiselijk geweld. Personen die dit ervaren, wanneer iemand een vermoeden heeft of wanneer een professional zich zorgen maakt, kunnen contact met de instantie opnemen.
Grillig
Nu familieleden door de lockdown veel meer op elkaars lippen zitten, is het maar de vraag wat voor taferelen er achter sommige voordeuren afspelen. Dickmanns ziet geen toename in het aantal meldingen bij Veilig Thuis, maar het is dan ook niet te voorspellen hoe het loopt. ”De drukte is bij Veilig Thuis grillig en dat is niet per se te binden aan coronatijd. In het eerste begin van de coronacrisis was het rustiger. Toen dachten we wel, waar blijven de meldingen? Toen maakten we ons daar heel erg zorgen over.” De gedragswetenschapper ziet doorgaans wel dat er meldingen binnenkomen. “Er is niet per se een hele erge piek of een heel erg dal. Aan de ene kant is dat een goed teken omdat je dan signaleert dat er dingen aan de hand zijn. Aan de andere kant is het vervelend dat er dingen aan de hand zijn waar Veilig Thuis mee te maken heeft, zoals huiselijk geweld of kindermishandeling. Als er meldingen binnenkomen, dan moeten we snel inschatten hoe snel we vinden dat we ter plaatse moeten zijn.”
Momentje voor jezelf
Als er iets aan de hand is, dan is het vooral de kunst om ervoor te zorgen dat het niet uit de hand loopt. Om het niet zo ver te laten komen, heeft Dickmanns een paar tips. “Ga allereerst bij jezelf na of je kan signaleren hoe het met je gaat. Als je zelf weet, ik voel me niet zo lekker of ik heb meer stress, bespreek dat met je partner of als juist daar de stress zit, dan iemand in je omgeving.” Op die manier bouw je de spanning af, vertelt Dickmanns. Ook zegt ze dat het ingewikkeld kan zijn om even pas op de plaats te maken, maar daarmee blijft het toch belangrijk om voor jezelf een momentje te creëren. “We mogen dan wel niet met z’n allen buiten zijn, maar je kan wel even in je eentje een ommetje maken. Belangrijk is dat je bij jezelf begint. Maar hou ook mekaar in de gaten.”
Dickmanns ziet de kerstvakantie ook als een moment van ontspanning, want er is geen thuisscholing. “Dat geeft rust, maar tegelijkertijd kan ik me voorstellen dat je opkijkt tegen de periode na de kerstvakantie. Dan kan er weer meer spanning komen. Dus neem het er nu van en luister naar jezelf.”
Bel
Als iemand zich om kinderen of een familie zorgen maakt, dan kan diegene altijd contact met de instantie opnemen voor advies. “Check eerst even wat je gezien hebt, wat je hoort, want hoe erg moet ik me zorgen maken en wat zou ik ermee kunnen.” Juist door laagdrempelig voor advies te bellen, wil de organisatie voorkomen dat het gigantisch uit de hand loopt. “We moeten zoveel mogelijk ons best doen om hele heftige situaties te voorkomen. Ik weet niet of dat altijd kan, maar het kan helpen om zelf te signaleren en te toetsen. En dat doe je door bijvoorbeeld advies aan Veilig Thuis te vragen.”
Anoniem
De mensen die met de instantie contact opnemen, bellen voor van alles. “Dat komt ook doordat er heel veel verschillende mensen bellen. Uit de familie of vanuit hun vak, bijvoorbeeld door de politie of vanuit de basisscholen.” Dickmanns vertelt dat het ook anoniem kan. Tenminste dat is afhankelijk van de situatie, maar het is zeker bespreekbaar.
Een voorbeeld van een anonieme melding is bijvoorbeeld als een buurman of buurvrouw regelmatig hoort dat er kinderen schreeuwen of hoort dat er mensen ruzie maken, dan kan het fijn zijn om dat te toetsen bij Veilig Thuis. “Op je eigen naam kan je dan om advies vragen, daar heeft het gezin verder niks mee te maken. Maar als je een melding wilt maken, dan kan dat eventueel ook anoniem.” Het kan zijn dat er specifieke informatie bij komt kijken, die de instantie in de melding zet, waardoor direct duidelijk is van wie de informatie afkomt. “Dan moeten we de buurvrouw in bescherming nemen, want die informatie kan leiden naar de buurvrouw of man. Dat is soms een heel ingewikkeld gesprek.”
Veilig Thuis wil vooral duidelijk maken, dat iedereen vrij is om te bellen voor advies. Voor diegene die in contact wil komen met Veilig Thuis, kan dat doen door naar de website te gaan. Telefonisch of via de chat kunnen mensen 24/7 de instantie bereiken. Buiten kantoortijden is de instantie bereikbaar voor crisisgevallen.