Als automobilist is het je vast weleens opgevallen: snelheidsmeters langs de weg, vooral in de buurt van scholen of andere drukbezochte plekken. Maar wat gebeurt er eigenlijk met de data die deze displays verzamelen? En waarom staan ze telkens op een andere plek?
In Haarlem rouleren tien van zulke snelheidsdisplays door de stad. Ze geven automobilisten direct feedback op hun rijgedrag: wie te hard rijdt, ziet de snelheid in het rood; wie zich aan de limiet houdt, krijgt groen te zien. “De displays rouleren door de stad, omdat ze slechts tijdelijk effect hebben op het rijgedrag”, legt Jacinta Peerlkamp-Steltenpool van de gemeente Haarlem uit.
Toch blijken de displays meestal een positief effect te hebben. “Ze beïnvloeden het rijgedrag vaak in gunstige zin. Daarom worden ze in bijna alle gemeenten in Nederland ingezet.” Hoewel de displays data verzamelen, doet de gemeente daar zelf weinig mee. In plaats daarvan maakt Haarlem al enkele jaren gebruik van zogeheten ‘in-car data’ — informatie die wordt verzameld via voertuigen en navigatiesystemen.
Een grote speler op dat gebied is het Nederlandse TomTom. “Doordat steeds meer auto’s over moderne software beschikken, wordt de verzamelde data steeds betrouwbaarder”, zegt Peerlkamp-Steltenpool. Ook gegevens van navigatie-apps op smartphones worden op deze manier doorverkocht.
Geen flitspalen
De gemeente gebruikt deze data om te bepalen waar verkeersmaatregelen nodig zijn. “Twee jaar geleden hebben we bijvoorbeeld een drempel aangelegd op de Wagenweg, omdat daar gemiddeld te hard werd gereden. Daarnaast steken daar veel fietsers over die onderweg zijn naar school.”
Belangrijk om te weten: het plaatsen van een snelheidsdisplay is geen vooronderzoek voor het plaatsen van een flitspaal. “De in-car data is daar een betrouwbaardere bron voor”, zegt Peerlkamp-Steltenpool. Bovendien verbiedt TomTom expliciet in haar voorwaarden dat de data gebruikt wordt om locaties voor flitspalen te bepalen. “Andere leveranciers hanteren dat verbod niet.”
Het doel van de snelheidsdisplays is vooral bewustwording. “We willen weggebruikers attenderen op hun snelheid, maar ook omwonenden laten zien dat er iets met hun klachten wordt gedaan.” Om negatieve effecten te voorkomen, tonen de displays geen exacte snelheden boven de 50 kilometer per uur. “In dat geval verschijnt alleen een rode smiley op het scherm.”