Een van de meest bijzondere herdenkingsplekken in de regio is de Eerebegraafplaats in de Kennemerduinen bij Overveen. Jaarlijks komen hier duizenden mensen samen om stil te staan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. In het programma Haarlem Vandaag vertelt Anne-Marie Wolf, voorzitter van het 4 mei-comité Bloemendaal en van de Stichting Erebegraafplaats, over de herdenking die daar jaarlijks plaatsvindt.
Na de bevrijding werden in de duinen honderden verzetsmensen gevonden die door de bezetter waren geëxecuteerd. Een groot deel van hen ligt begraven op deze plek. In totaal rusten er 372 mensen, onder wie Hannie Schaft en Walraven van Hall.
Voorzitter Wolf herinnert zich haar eerste bezoek aan de herdenking nog goed. Vooral de stilte maakte diepe indruk. “Ik vond met name dat moment van die stilte dat je daar met duizenden mensen staat. En dat je tegelijkertijd een speld kunt horen vallen en een meeuw hoort overkomen. Het is gewoon doodstil die twee minuten rond 8 uur. En dat is heel bijzonder om mee te maken.”
Luister hier het hele interview terug. Artikel gaat verder onder audio.
Die stilte begint volgens Wolf al eerder, tijdens de stille tocht naar de begraafplaats. De stoet vertrekt rond vijf voor zeven vanaf de rotonde bij de Zeeweg, een historische plek waar tijdens de oorlog verzetsmensen werden afgevoerd naar de duinen. “En als die dan een keer start en je hoort je eigen voetstappen en al die voetstappen om je heen, dat is ook bijzonder.”
Op de Eerebegraafplaats liggen 372 mensen begraven, onder wie Hannie Schaft en Walraven van Hall. Het gaat om een diverse groep verzetsmensen, afkomstig uit de regio en daarbuiten. Sommigen kwamen via gevangenissen in Scheveningen of Amsterdam in de duinen terecht. “Het zijn zoveel verschillende mensen”, vertelt Wolf. “De jongste is achttien jaar, iemand die aan het einde van de oorlog echt heel boos was op de bezetter en in het verzet dingen wilde doen. En ook oudere mensen die al vroeg het verzet in gingen.”
De herdenking zelf is bewust sober van opzet. “We hebben gezegd: we doen het samen, we doen het voor elkaar zonder uiterlijk vertoon.” Die keuze sluit aan bij het karakter van de plek, waar alle graven er hetzelfde uitzien en iedereen gelijk is.
Wie de herdenking wil bijwonen, doet er volgens Wolf goed aan om op tijd te komen. De stoet vertrekt rond vijf voor zeven en groeit onderweg uit tot een groep van duizenden mensen. Boven aangekomen volgt de twee minuten stilte, aangekondigd door een trompettist, waarna het Wilhelmus wordt gezongen. “En daarna praten mensen nog na en gaan we allemaal rustig onze eigen kant op.”
Heb je nieuws of een tip voor ons?
App de redactie van Haarlem105 via 0610510538.