“Ik ben wel een heavy user hoor, in de ochtend drink ik al acht koppen koffie. Maar ik leef nog steeds”, lacht Lippen de Vries, eigenaar van koffiebrander de Kale Jonker. Sterker nog, vandaag wordt hij 67. “Ja ik ga met pensioen, ergens half juli zal ik de zaak sluiten.”
Ondanks dat hij zoveel koffie drinkt heeft hij geen favoriet. “Ik zit dicht op het vuur en kan lekker vaak afwisselen”, lacht hij. Dat vuur is zijn zaak die hij 36 jaar geleden begon uit liefde voor het product.
De Kale Jonker van buitenIn al die jaren is er veel veranderd. Hij wijst naar een koffie silo in zijn winkel. “Deze komt nog uit de een winkel van de Gruyter. In het begin waren mijn klanten vooral ouderen die het concept van vroeger nog kenden van bijvoorbeeld De Gruyter en een aantal kapitaal krachtige twintigers.” Tegenwoordig zit Haarlem vol met koffie speciaalzaakjes en drinken mensen het product bewuster.
Maar 36 jaar geleden was de Vries met zijn ‘specialty’ koffiezaak een uitzondering op de regel. “Het is leuk om te zien dat steeds meer mensen de liefde voor het product hebben.”
“Mijn koffie is duurder dan die in de supermarkt, dat weten mijn klanten ook. Sommige drinken wat minder maar bewuster of mensen hebben extra geld over voor de kwaliteit. De koffiebonen brandt hij elke ochtend zelf in de winkel. Naast de koffiebrander hangt een foto van zijn oude leermeester. “Van hem heb ik het ambacht geleerd” vertelt De Vries trots.
Een ander opvallend item voor zijn winkel in de Haarlemse binnenstad is een stil protest dat al 450 dagen voor de deur staat. “Ongeveer twee weken nadat Rusland Oekraïne binnenviel plaatste ik de stoel met de poster van Poetin voor de deur.” Op de poster, in de kleuren van de Oekraïense vlag, staat ‘Wanted for Murder’ en een foto van de Russische president Poetin.
“In het begin wisten mensen niet wat die Russen zouden doen en vonden ze mij dapper. Ze zeiden: ‘Ben je niet bang dat je ruiten sneuvelen?’ Ik merk dat het sentiment inmiddels veranderd is en mensen ook z’n poster willen.” Er liggen nu dan ook meeneem exemplaren op de stoel.
Trots pakt de Vries er een trui bij en wijst hij naar het geborduurde logo midden op de borst. “Kijk: een echte Zelenski-trui, uit Oekraïne!” De trui heeft hij gekregen van een Oekraïens echtpaar dat voor werk naar Nederland was gekomen.
“Zij is arts en hij geeft les op de universiteit. Hun ouders woonden in Cherson, die zijn naar Nederland gevlucht en passen hier op kinderen. Zij zijn nu terug naar Oekraïne gegaan. Hij vecht aan het front en zij werkt er vlak achter als arts.”
“Mijzelf aanmelden als vrijwilliger en mee vechten is niet meer voor mij weggelegd, maar ik wilde wel graag wat doen vandaar dat ik de poster heb gemaakt”, zegt De Vries. “Wij hebben de Eerste en Tweede Wereldoorlog gehad. We leven op dit continent niet meer in een tijd van oorlogen. Het voelt als onrecht.”
Dat onrecht is iets waar de Vries niet goed tegen kan. Daardoor staat zijn zaak vol met fairtrade koffie. “Ik koop het in bij kleine coöperaties”, onder tussen wijst hij naar een blik. “Deze koffie wordt gemaakt in een dorp waar bijna alle mannen invalide zijn door oorlog. De vrouwen zijn daarom een koffie coöperatie begonnen.”
Bij de meeste koffies in zijn zaak heeft de Vries een verhaal. Net zoals bij de naam van de winkel. “Het is vernoemd naar een oud VOC-schip dat koffie vervoerde.”
Het protest tegen Poetin en de koffiezaak, waar overigens ook thee wordt verkocht, stoppen deze zomer. “Helaas moeten mijn klanten daarna opzoek naar wat anders, ik kon de zaak niet overdragen.”
