Verhalen schrijven in het Nederlands, terwijl je hier pas drie jaar woont. De uit Syrië gevluchte Rosa stond voor deze lastige opgave. Zij is samen met vier andere nieuwkomers deelnemer aan het project Verborgen Verhalen, waar nu ook een podcast van wordt opgenomen.
Bij het woord “tevreden” kijkt Rosa vragend van haar blaadje. Projectleider Mirna Ligthart die tegenover haar zit, spreekt het woord langzaam uit: “te-vre-den”. Rosa vervolgt haar vertelling.
Rosa heeft de afgelopen maanden vijf avonden in de bibliotheek onder begeleiding van schrijfdocent Susanne Gijsbers autobiografische verhalen geschreven. De workshop is een samenwerking tussen Thuis in Haarlem van Haarlem effect, Stadsreporters en Bibliotheek Zuid-Kennemerland. Het overkoepelende thema was ‘je thuis voelen’. Op sommige avonden was er een onderliggend thema, als ‘licht’ of ‘donker’.
Verhalen als film
“Soms waren de verhalen wel heftig”, vertelt Mirna Ligthart die het project heeft opgezet. “De vrouwen zijn gevlucht, dus dat is niet altijd vrolijk. Maar er waren ook genoeg positieve verhalen zoals bijvoorbeeld over de vroegere buurvrouw in Syrië of de aankomst hier in Nederland”, aldus Ligthart.
“En doordat het zo concreet was, werd je echt meegenomen in de verhalen”, vervolgt Ligthart. “De verhalen kwamen als een film binnen, recht in het hart.”
“De verschillende talen klonken als muziek”
Dawlat derwas
Naast een Japanse en een Iraanse doet ook Dawlat Derwas mee aan het project. “Tijdens de schrijfavonden was het zo leuk om ook andere talen te horen. Het klont al muziek”, zegt de Syrische die in 2015 naar Nederland kwam. “En degene die het sprak, miste zijn taal en zo kwamen de gevoelens van vroeger weer helemaal naar boven.”
Taal is de sleutel tot cultuur
Naast dat het voor de deelnemers prettig was om zich in hun moedertaal te kunnen uitten, werden de verhalen ook vertaald in het Nederlands. Zo hadden de nieuwkomers niet alleen contact met Nederlanders, maar waren ze ook actief met het Nederlands bezig.
“Het leren van de taal is de sleutel om de deur van de nieuwe cultuur te openen, maar ook om de mensen en Nederland te begrijpen”, vervolgt Dawlat die inmiddels op een basisschool werkt. Ze hoopt binnenkort aan de lerarenopleiding Pabo te kunnen beginnen.
Podcast
Rosa vindt het bijzonder dat haar verhalen nu gehoord kunnen worden. “Ik vind het mooi dat ik mijn verhalen heb kunnen opschrijven, en ik vind het heel bijzonder dat iedereen nu de podcast kan luisteren.”
Maar daarvoor moet ze wel eerst al haar verhalen inspreken. Iets wat al heel goed gaat voor iemand die pas drie jaar in Nederland woont.