De Egyptische acteur Sabri el Hamus was in 1983 misschien wel de eerste persoon die een spraakbericht stuurde, één daarvan hangt nu in het Teylers Museum. Het is onderdeel van de kersverse tentoonstelling Yalla Yalla! Zie je in Egypte.
De Nederlandse kunstschilder Willem de Famars Testas maakte in de 19de eeuw een reis naar Egypte en hield daar een dagboek bij. El Hamus deed dit een eeuw later de andere kant op. Zijn ervaring in Egypte wordt nu gebruikt als aanvulling op de schilderijen en tekeningen van Testas.
“Bij het lezen van het dagboek van Testas, merk je dat er met een westerse blik gekeken wordt naar Egypte. El Hamus helpt ons het hele verhaal te vertellen. Egypte bestaat uit meer dan piramides en tempels”, legt hoofdconservator Terry van Druten uit.
Bekijk hier de reportage. Tekst gaat verder onder de video.
Het bijzondere is dat de conservator en El Hamus zelf ook onderdeel zijn geworden van de tentoonstelling. “Toen zij mij vroegen, dacht ik gelijk: Wij moeten naar de plekken van de schilderijen reizen en daar een podcast opnemen”, legt El Hamus uit.
Samen met Van Druten en podcastmaker Tjitske Mussche is hij naar Egypte gereisd om de podcast op te nemen. Deze is nu te beluisteren als audiogids tijdens de tentoonstelling. De gesprekken tussen Van Druten en El Hamus worden afgewisseld met ervaringen van Testas. Op de achtergrond hoor je de Egyptische omgeving met veel getoeter.
Tijdens het luisteren loop je door de tentoonstelling heen en leer je wat Testas dacht terwijl hij een Egyptisch tafereel schildert. In de gesprekken wordt stilgestaan bij hoe het kan dat sommige monumenten er nog precies hetzelfde uitzien als in de tijd van Testas en hoe andere juist helemaal vervallen zijn. Een Egyptische expert geeft aanvullend uitleg geeft over de slechte monumentenzorg in Egypte.
De drie kwartier durende podcast wordt hierdoor meer dan het bewonderen van het werk van een redelijk onbekende kunstschilder uit de 19de eeuw, waar de hoofdconservator van het Teylers Museum toevallig een voorliefde voor heeft. Het gaat over het Egypte van toen en nu, verteld aan de hand van schilderijen van Testas en foto’s en video’s van El Hamus en Van Druten.
Spraakbericht
Halverwege de tentoonstelling hangt daar dan eindelijk het spraakbericht. Het is een roze gekleurd bandje uit 1983. De originele tekst is afgeplakt met schilderstape waar overheen geschreven is. Op de tape is een hartje getekend en de tekst ‘MAMA’ geschreven.
“Toen ik 26 was en in Nederland naar de toneelschool ging was het te duur om te bellen met mijn moeder. Ik sprak dan thuis cassettebandjes in en stuurde deze naar mijn moeder in Egypte. Ik moest daarna twee weken wachten op antwoord, maar kreeg dan weer een cassettebandje terug die zij had ingesproken.”
De tentoonstelling Yalla Yalla! Zie je in Egypte zelf ervaren kan nog tot 9 februari 2025.