Bij het uitzoeken van opgravingen van de slotgracht van Huis ter Kleef in Haarlem zijn de oudste konijnenbotjes van Nederland gevonden. Dat vertelde stadsarcheoloog Anja van Zalinge vanochtend op NH Radio. De ontdekking werd deze maand gedaan.
Het konijn heeft waarschijnlijk geleefd rond het jaar 1250. In die tijd waren er nog amper konijnen in Nederland. De botjes werden gevonden op de binnenplaats van het kasteel, waar het waarschijnlijk geslacht was om gegeten te worden.
Tegenwoordig zijn konijnen onlosmakelijk verbonden met de Noord-Hollandse natuur. Toch zijn konijnen volgens Van Zalinge, die al jarenlang archeologisch onderzoek doet in Haarlem, nog helemaal niet zo lang onder ons.
Luxeproduct
“Mensen denken altijd dat konijnen altijd al in Nederland hebben geleefd, maar dat is niet zo”, vertelt ze op NH Radio. “Konijnen kwamen ongeveer vanaf de dertiende eeuw via adellijke en kloosters vanuit het Iberisch schiereiland, via Frankrijk, naar Nederland.” Hier werd de langoor binnen de hogere adel gezien als exotisch en werd ermee gepronkt.
“Ze waren bijzonder duur”, vervolgt Van Zalinge. “Mensen gebruikten de vacht om hun kleding mee te versieren en ze stonden het menu. Ook werden de beestjes gebruikt voor de jacht. Daarbij zijn waarschijnlijk enkele dieren ontsnapt waardoor ze in het wild zijn gaan leven.”
Tekst loopt door onder het kader
Enige kasteel van Haarlem
De botten zijn gevonden bij het Huis ter Kleef, het enige kasteel van Haarlem. Huis ter Kleef begon rond het jaar 1200 als losse woontorens voor ridders. Door de jaren heen kwamen die ridderlijke torens samen tot kasteel Huis ter Kleef. Ook in dit enige kasteel van Haarlem stond ‘flappie’ op het menu.
De ruïnes van het kasteel zijn nog altijd te zien in de Haarlemmer Kweektuin in Noord. In de jaren negentig van de vorige eeuw is er archeologisch onderzoek gedaan en is er tot wel 650 kilo aan dierenbeenderen gevonden. Deze worden altijd onderzocht.
Maar hoe weten we nu dat de gevonden resten de oudste van Nederland zijn? “De precieze plek waar we deze beenderen hebben gevonden, is op de binnenplaats van het kasteel en dat is het oudste gedeelte van het gebouw”, legt Van Zalinge uit.
“We hebben de botjes opgestuurd naar een laboratorium. Daar kunnen ze vaststellen, door middel van koolstofdatering, wanneer het konijn is opgehouden met ademen. Dat was tussen het jaar 1166 en 1265.”
Aangezien de binnenplaats waarschijnlijk uit de periode 1250 tot 1350 komt, gaat de onderzoeker er nu vanuit dat het konijn tussen 1250 en 1265 geslacht moet zijn. Ook zijn er tot nu toe geen oudere restanten van andere konijnen gevonden.
Gelukkig hebben we de foto’s nog
Het is helaas niet mogelijk om de restanten van het oudste konijn van Nederland te bekijken. “Helaas zijn de botjes tijdens het onderzoek in het lab verloren gegaan. Gelukkig hebben we de foto’s nog, dus daar moeten we het dan mee doen.”