Schrijver Adriaan van Dis over liefde en verlies: ‘Een vrouw kan van twee mannen houden’

Schrijver Adriaan van Dis staat volgende week donderdag in de PHIL waar hij in gesprek gaat over zijn nieuwe en sterk autobiografische boek Alles voor de reis. Van Dis beschrijft zijn 38 jaar durende liefde voor Eefje, met wie hij een langdurige relatie had die hij moest delen met ‘de ander’, zoals van Dis haar echtgenoot in zijn boek noemt. Bij Haarlem Vandaag vertelt hij over het ontstaan van het boek en de rol van taal bij verlies.

Hoewel hij Alles voor de reis in drie maanden heeft geschreven, leefde het verhaal volgens de schrijver al veel langer in hem. Tijdens de ziekte en het overlijden van zijn geliefde groeit de behoefte om haar via taal terug te vinden. “Vandaag zeggen we: je geeft het verdriet een plekje. Maar ik gaf het woorden en door woorden kon ik haar weer terugwinnen en werd ze aanwezig”, zegt Van Dis. Hij raadt dat iedereen aan. “Als je iemand verliest, maak een verhaal van degene die je verloren bent en zo kun je hem of haar vasthouden.”

Het volledige gesprek met Adriaan van Dis is hieronder terug te luisteren. Tekst gaat verder onder de audio.

Verhalen verzinnen

In het hospice vinden Van Dis en zijn geliefde een eigen vorm om de naderende dood uit te stellen. Samen verzinnen ze verhalen. “Je kunt ook weer verliefd worden op iemand waarvan je ziet dat het gezicht begint te veranderen, dat de dood erin trekt. Dat klinkt heel raar, maar het is ook iets moois als je daar met elkaar over kunt praten.”

Een politieke advertentie

“Iets wat 38 jaar duurt is geen flirt meer. Het was liefde en die liefde kon niet volledig worden beleefd”

Schrijver Adriaan van Dis

In reacties op het boek gaat het volgens Van Dis ten onrechte vaak over de vorm van de buitenechtelijke relatie. “Het was niet meer een flirt. Iets wat 38 jaar duurt is geen flirt meer. Het was liefde en die liefde kon niet volledig worden beleefd. En ja, het kan gebeuren in het leven dat een vrouw van twee mannen houdt. Het kan gebeuren dat een man genoegen neemt met wat hem toevalt.”

Een schrijver hoeft geen moraliteit te hebben, vindt hij. “Een schrijver schrijft taal. En die wil een goed verhaal vertellen.” Adriaan Van Dis is donderdagavond 12 februari te zien in de Phil waar hij zal worden geinterviewd door zijn redacteur en podcastmaker Dikker Hupkes.