De beslissing om dertien Haarlemse evenementen in 2026 geen subsidie toe te kennen, zorgt voor onrust bij de organisatoren. Het Spaarnestad Concert stopt, EcoFest zoekt naar andere manieren om het financiële gat te dichten en het Houtfestival is een petitie gestart. Tijdens de raadsvergadering van vanavond staan vragen en moties op de agenda. Burgemeester Jos Wienen licht bij Haarlem105 toe of het besluit nog kan worden teruggedraaid en waar het volgens hem misging.
Volgens Wienen is de afwijzing het gevolg van een zorgvuldig maar strak georganiseerd proces. “Voor de zomer heeft de raad beleid vastgesteld. Dus de dingen die wij belangrijk vinden bij het evenementenbeleid.” Op basis daarvan beoordeelt een onafhankelijke commissie de aanvragen. “Die commissie geeft een zwaarwegend advies en het college neemt dan een beslissing.” Voor evenementen die niet onder de vaste subsidieregeling vallen, was 555.000 euro beschikbaar. De commissie brengt vervolgens een rangschikking van evenementen aan, licht Wienen toe. “En ergens in die lijst is het geld op.”
Luister het interview met burgemeester Jos Wienen hier terug. Tekst gaat verder onder het fragment.
Dat juist het Houtfestival na veertig jaar buiten de boot valt, noemt Wienen pijnlijk. “Ik denk dat iedereen verwachtte, ikzelf ook, dat het Houtfestival ongetwijfeld in de prijzen zou vallen.” Toch scoorde de aanvraag volgens de commissie lager dan andere festivals. “Waar zij naar kijken is de aanvraag voor dit jaar: wat ga je doen aan het evenement? Als daar veel onduidelijk is en er vragen bij zijn, dan kan het zijn dat de commissie zegt: dit roept te veel vragen op en scoren we niet hoog.”
Bloemencorso wel
De vergelijking met het Bloemencorso, dat deels extra geld krijgt, gaat volgens Wienen niet op. “Het Bloemencorso is wél gehonoreerd. Dat is een groot verschil met het Houtfestival.” Daarnaast speelt de schaal een rol. “Het Bloemencorso is een regionaal evenement en bovendien werelderfgoed. Het heeft een uitstraling die ver boven Haarlem en de regio uitgaat.”
“Als de raad extra geld beschikbaar stelt, kan het zijn dat er alsnog een Houtfestival komt.”
Jos Wienen, burgemeester Haarlem
Waarom het college niet simpelweg van het commissieadvies afwijkt? “Het is niet mijn eigen geld. Wij moeten ons houden aan onze eigen spelregels.” Afwijken zou volgens Wienen juridisch kwetsbaar zijn. “Als wij zeggen: dit evenement scoort slecht, maar we vinden het zo leuk dat we het toch honoreren, dan vallen andere evenementen buiten de boot die beter zijn beoordeeld.” De enige route die resteert, ligt volgens hem bij de gemeenteraad. “De sleutel ligt daar”, concludeert hij. “Als de raad extra geld beschikbaar stelt, kan het zijn dat er alsnog een Houtfestival komt.”
Renske Leijten: “Dit is het anorexiamodel”
Renske Leijten, voorzitter van het Houtfestival, reageert kritisch op de uitleg van burgemeester Wienen. Waar hij stelt dat het college vastzit aan het advies van de commissie en dat extra geld alleen via de gemeenteraad mogelijk is, ziet Leijten vooral een structureel probleem in de manier waarop het festival wordt gefinancierd.
Lees ook: Voortbestaan Houtfestival bedreigd na stopzetten subsidie: ‘Loze belofte van burgemeester’
Volgens Leijten is juist die redenering funest voor het voortbestaan van het festival. Een deel van de subsidie ontvangen zou volgens haar nog steeds geen oplossing zijn. “Dat is wat wij al jaren het anorexiamodel noemen: genoeg om te overleven, maar op een zeer ongezonde manier.” Ze stelt dat het Houtfestival in de afgelopen jaren telkens heeft aangegeven dat het met dergelijke bedragen niet toekomstbestendig kan werken, zeker nu het festivallandschap na corona structureel is veranderd.
Juist die keuze heeft het festival kwetsbaar gemaakt in de beoordeling, zegt Leijten. “Wij hebben geen betaalde infrastructuur, en dat werd als vaag gezien.” Tegelijkertijd benadrukt ze dat het festival jarenlang bewust koos om subsidie direct aan kunst en programmering te besteden. “Dat model heeft ons ver gebracht, maar zet ons nu op achterstand. Elk jaar is het financieel wankel en moet je het weer met een ‘onsje minder’ doen. Dat zet druk op het festival en op de mensen die het maken.”
Ze benadrukt dat het festival veertig jaar ervaring heeft. “Als je een gezonde organisatie wil, is dit nodig. Overigens is dit een derde van wat nodig is, het andere gedeelte komt van fondsen, sponsors en bezoekers. Het is een bijdrage van vier euro per bezoeker, voor een gratis festival is dat voor de gemeente een koopje”.
“Als er serieus gezocht wordt naar een oplossing, waardeer ik dat. Maar dan wel in overleg.”
Renske Leijten, bestuurslid Houtfestival
Leijten zegt open te staan voor oplossingen, maar mist het gesprek. “Als de gemeente had gezegd: 80.000 is te hoog, hoe kunnen we dit samen plooien? Dan waren we eruit gekomen.” Ze noemt het een politieke keuze. “Er was ooit een ton per jaar voorzien voor een nieuw festival, omdat dat gewenst was. En nu is 80.000 voor een bewezen festival ineens te veel.” Toch houdt ze de deur op een kier. “Als er serieus gezocht wordt naar een oplossing, waardeer ik dat. Maar dan wel in overleg.”
Haarlem Jazz & More
Wienen reageert daarnaast op vragen over het festival Haarlem Jazz & More, dat geen subsidie aanvroeg dit jaar. Het nieuwe festival Haarlem Live, een samenwerkingsverband van onder meer Patronaat, Stadsschouwburg en PHIL Haarlem, kreeg subsidie en vroeg voor dezelfde data een vergunning aan. Tot onvrede van Martijn Bevelander, organisator van Haarlem Jazz & More. Volgens Wienen gaat het om ’twee los van elkaar staande trajecten’. De subsidieaanvraag wordt inhoudelijk beoordeeld en staat los van de vergunningsaanvraag. “Die kijkt niet of er nog meer aanvragen op die data zijn.” Wienen noemt de situatie ‘lastig’. “Haarlem Jazz & More is een van onze echte grote evenementen met een lange geschiedenis,” zegt hij. “Wij zullen zo zorgvuldig en objectief mogelijk vaststellen wat in dit geval de juiste keuze is.”