Bron foto: Librariana
Hendrika van der Meulen-Houwer 1902 – 1992
Raadslid PvdA in Heemstede 1956 – 1962
Wethouder 1962 – 1970
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezing op 16 maart 2022, kijkt Haarlem105 naar de (kandidaat)raadsleden in de regio. Hoe deden ze het toen. Hoe doen ze het nu en hoe willen ze het straks aanpakken.
Door Ton de Groot
Als haar man Jelmer aan de slag gaat als directeur van de Rijkskweekschool in Haarlem volgt Hendrika hem naar het “westen.” Hendrika van der Meulen-Houwer is tot dan onderwijzeres in hun woonplaats Hoogeveen. Ook is zij politiek actief. Voor de Sociaal Democratische Arbeiders Partij is zij lid van Provinciale Staten in de provincie Drenthe.
De SDAP staat voor verbetering van de positie van arbeiders en streeft naar een socialistische maatschappij waar fabrieken en grond(stoffen) eigendom zijn van de staat. De SDAP is lid van de Europese Socialistische Internationale en strijdt voor het algemeen kiesrecht en verbetering van de sociale zekerheid. Na de Tweede Wereldoorlog gaat de partij op in de PvdA waarvan mevrouw van der Meulen vanaf het begin lid is.
Het gezin Van der Meulen gaat wonen in de Eerelmanstraat in Heemstede. De Drentse onderwijzeres wordt voor de PvdA lid van Provinciale Staten in Noord-Holland en gemeenteraadslid in Heemstede. Hier is zij de eerste vrouw die gekozen wordt als gemeenteraadslid en zes jaar later de eerste vrouw in Heemstede in de functie van wethouder. Net in de raad steunt zij vol overtuiging het voorstel dat vrouwen na hun huwelijk in dienst mogen blijven als ambtenaar in de gemeente. Tot dan is het gebruikelijk dat na de bruiloft ontslag volgt. Hendrika van der Meulen is van mening dat een vrouw en haar man zelf wel kunnen beslissen of zij aan het werk wil blijven. Daar hoort de gemeente niet over te gaan. Haar stem is van belang want het voorstel wordt met maar een krappe meerderheid aangenomen.
Met haar onderwijsachtergrond is zij snel de onderwijsspecialist voor de PvdA-fractie. Om de gemeentebegroting sluitend te krijgen stelt de wethouder voor om het opnieuw aanstellen van kleuterhelpsters voorlopig uit te stellen. In een gloedvol betoog trekt de woordvoerder van de PvdA-fractie de conclusie dat dit voorstel voorbij gaat aan het belang van het kleuteronderwijs. Bovendien verwijt zij de wethouder laksheid, het besluit om kleuterhelpsters aan te stellen had allang uitgevoerd kunnen worden.
Al wat meer ervaren in de gemeenteraad valt zij het college van burgemeester en wethouders fel aan op het tekort aan “volkswoningen.” Als rechtgeaarde socialist constateert zij dat in Heemstede vrijesectorwoningen in grote aantallen worden gebouwd maar sociale woningbouw maar mondjesmaat wordt gerealiseerd. Mevrouw Van der Meulen breekt een lans voor de woningstichting die woningen bouwt, bestemd voor de Heemstedenaren. Bij een voorstel tot herziening van een uitbreidingsplan spreekt zij de wens uit om woningen te bouwen met veel groen en een huur van maximaal honderd gulden per maand.
Als na een stevige discussie in de raad in 1962 wordt besloten om het aantal wethouders uit te breiden van drie naar vier, is mevrouw Van der Meulen de kandidaat voor de PvdA. Met een grote meerderheid van stemmen wordt zij gekozen tot wethouder. Zij wordt verantwoordelijk voor sport- en jeugdzaken, sociale zaken en volksgezondheid. Deze portefeuille is haar op het lijf geschreven en zal ze tot aan haar afscheid besturen.