De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug en in veel gemeenten is de formatie begonnen. Wie neemt daarin het voortouw en wat doet een verkenner precies? In Haarlem Vandaag licht oud-staatssecretaris, voormalig Eerste Kamervoorzitter en oud-waarnemend burgemeester Bloemendaal Ankie Broekers-Knol de rol toe.
Ze kijkt met gemengde gevoelens terug op de verkiezingen, maar signaleert een lichtpunt. “Ik was toch wel enigszins blij dat de neergaande trend van de opkomst een beetje gestopt lijkt. De opkomst was iets beter dan ik had gevreesd”, zegt ze. Volgens haar groeit het besef van de invloed van deze verkiezingen. “Mensen beginnen hoe langer hoe meer te zien dat de gemeente een hele belangrijke rol speelt in hoe je eigen omgeving eruitziet.”
Luister het interview met Ankie Broekers-Knol hier terug. Artikel gaat verder onder audio.
Tegelijkertijd baart de verkiezingsuitslag haar zorgen, met name de groei van Forum voor Democratie. “Ik ben geen fan van Forum voor Democratie. Ik maak me ook zorgen om sommige van hun kandidaten”, zegt Broekers-Knol. Volgens haar wijst de winst op onrust onder kiezers. “Het feit dat ze zo groeien betekent dat er toch ook heel veel onrust en onvrede is.”
Verkenner speelt grote rol
Na de verkiezingen begint de formatie en daarin speelt de verkenner een steeds grotere rol. Waar dat vroeger minder gebruikelijk was, is het volgens haar inmiddels bijna standaard. “Ik denk dat men vraagt aan een verkenner om dat hele proces van het vormen van een nieuw college zo neutraal mogelijk te laten plaatsvinden”, zegt ze. Wat nodig is, hangt volgens haar af van de situatie. “Het hangt ervan af wat voor spanningen er leven in een gemeente. Het kan best zijn dat mensen, ook al in de oudere gemeenteraad, als boosaardige types tegenover elkaar staan. Dan is het heel verstandig om een verkenner te vragen om die neutraliteit te waarborgen.”
“Je probeert erachter te komen hoe bepaalde persoonlijkheden wel met elkaar kunnen samenwerken en eventueel niet.”
Oud-waarnemend burgemeester Bloemendaal Ankie Broekers-Knol
De taak van een verkenner is volgens Broekers-Knol vooral inventariserend. “Wat je doet is kijken hoe het politieke landschap eruitziet en waar samenwerking mogelijk is”, legt ze uit. Daarbij spelen niet alleen standpunten een rol, maar ook verhoudingen tussen mensen. “Je probeert erachter te komen hoe bepaalde persoonlijkheden wel met elkaar kunnen samenwerken en eventueel niet.”
Zelf vervulde ze die rol eerder bij de Provinciale Staten in Noord-Holland. “Ik vond het eigenlijk ontzettend leuk om te doen”, zegt ze daarover. “Je krijgt enorm intensieve gesprekken met fractievoorzitters en dat is gewoon heel interessant.” Uiteindelijk leidde dat tot een coalitie die volgens haar goed functioneert.
Ook over de rol van verkenner in gemeenten waar partijen minder met elkaar willen samenwerken, is ze duidelijk. “Als je verkenner bent, moet je met alle partijen spreken”, zegt Broekers-Knol. “Het is heel raar als je mensen niet wilt horen. Dat vind ik echt merkwaardig.”
Heb je nieuws of een tip voor ons?
App de redactie van Haarlem105 via 0610510538.