In Teylers Museum in Haarlem kunnen bezoekers vanaf nu op ontdekkingstocht door de basisprincipes van de wetenschap, van een opgezette zwarte zwaan tot de allereerste röntgenfoto. Dit weekend is het bovendien Weekend van de Wetenschap: kinderen mogen dan gratis naar binnen.
De tentoonstelling komt niet uit de lucht vallen. “Steeds meer mensen hebben helemaal geen vertrouwen meer in de Wetenschap”, vertelt directeur Marc de Beyer. Voor hem reden genoeg om een expositie te wijden aan hoe wetenschap eigenlijk werkt. Ook conservator Eulàlia Gassó Miracle van de wetenschapscollectie maakt zich er zorgen over. “Ze noemen het maar een mening”, zegt ze over de manier waarop mensen tegenwoordig tegen wetenschappelijke inzichten aankijken.
Bekijk hieronder de reportage. Tekst gaat verder onder de video:
Volgens Gassó Miracle is dat wantrouwen sinds corona flink toegenomen, iets wat ze vergelijkt met een ‘black swan event’: een onverwachte gebeurtenis met grote gevolgen. Die uitdrukking komt zelf ook uit de wetenschap. Eind 17e eeuw dachten mensen dat alle zwanen wit waren, totdat ontdekkingsreiziger Willem de Vlamingh in Australië een zwarte exemplaar spotte. “Destijds, nog gekker dan een paars varken”, verduidelijkt educatiemedewerker Fieke Kroon, die trots door de zaal loopt langs de opgezette zwarte zwaan en tientallen andere voorwerpen die elk een eigen wetenschapsverhaal vertellen.
Mislukte expeditie
Bij een bijna drie meter lange ijzeren buis die op een telescoop lijkt, blijft Kroon staan. “Dit is een fotoheliograaf die Teylers Stichting in 1874 kocht voor een groep Nederlandse wetenschappers die de afstand tot de zon gingen berekenen.” De groep nam het apparaat mee naar een eiland in de Middellandse Zee, maar het weer werkte niet mee. “Helaas was het bewolkt en konden ze de zon niet op het juiste moment zien. Gelukkig waren er meerdere expedities tegelijk.” Juist dat elkaar controleren en aanvullen is volgens haar een van de kernprincipes van wetenschap.
Röntgenfoto
Verderop in de zaal hangt een brief die volgens Kroon tot de verbeelding spreekt. “Deze is van dr. Lorentz aan dr. Röntgen. Röntgen had hem net de eerste röntgenfoto’s ooit toegestuurd, met de vraag wat hij ervan vond.” Het is precies dit soort verhalen waar De Beyer trots op is. “Het is echt een leuke familietentoonstelling die voor ouders en kinderen vanaf ongeveer 8 jaar leuk is. Ook hebben wij een passende podcast gemaakt die al 16 duizend keer gedownload is.”
Weekend van de Wetenschap
Dit weekend valt samen met het landelijke Weekend van de Wetenschap, waardoor kinderen gratis naar de tentoonstelling mogen. Er zijn extra activiteiten en TikTokker Feitjedagelijk komt in de gehoorzaal zijn feitjes live vertellen. De tentoonstelling is nog te zien tot eind augustus 2027.
Heb je nieuws of een tip voor ons?
App de redactie van Haarlem105 via 0610510538.