Een droevige Pim Lemmers trekt in Heemstede een bijenkorf open en trekt daar een raam uit. Het raam zit vol schimmel en dode bijeen. “Hier, deze probeerde nog te eten voordat hij dood ging, wat is hier mis gegaan”, omschrijft Lemmers de situatie op het raam.
Elke lente is het weer raak voor imkers in Nederland. Na de winter treffen ze hele dode bijen volkeren aan. “Alleen dit jaar is het echt wel veel erger”, concludeert Lemmers. De bekende imker uit Heemstede heeft al van verschillende collega’s de nodige horrorverhalen gehoord. “Ik hoorde van een imker dat hij van de 100 volkeren er 97 is kwijt geraakt. Die zat huilend aan de telefoon en was volgens mij van plan om ermee te stoppen.”
Landelijk belang
Om te onderzoeken hoe het gesteld is met de bijen in de rest van Nederland wordt er momenteel een enquête gehouden onder zoveel mogelijk imkers. Het lijkt erop dat ook het landelijke beeld flink verslechterd. “37 procent overleefde de winter niet, vorig jaar was dit slechts 18 procent”, blijkt uit de voorlopige conclusie van de Bee foundation.
De bijenvolken van imkers zijn belangrijk voor de fruitteelt. “Ze zijn nodig voor de bestuiving van planten, zonder bijeen geen appels en peren”, vertelt Lemmers.
Waarom gaan de bijen dood?
Er is niet één doodsoorzaak aan te wijzen voor de bijen sterfte. Volgens Lemmers zijn er drie mogelijkheden:
– De verdwijnen ziekte: “Hierbij is de kast leeg zijn er geen bijen meer maar nog wel voedsel.”
– Het massagraf: “Hierbij vind je een heel bijenvolk dood op de grond van de kast.”
– Als laatste nog de schimmel. “Hierbij is de inhoud van de kast bedekt met schimmel inclusief de bijen.” Hij trekt een beschimmelt raam uit de kast. “Dat gaat heel snel; deze vlogen nog in januari.”
Bijensterfte is iets wat vooral na de eeuwwisseling plaatsvind. “Een echte oorzaak of oplossing is er nog niet”, zegt Lemmers. “Volgens sommige is het de opwarming van de aarde, andere geven bestrijdingsmiddelen of de varroamijt de schuld, maar ook 5g, stikstof en diesel worden aangewezen. Eigenlijk is het niet helemaal duidelijk.”
Passie
Als kleine jongen ging Pim Lemmers ooit een keer langs bij een imker. “Dit is mij altijd bijgebleven en honing is ook zo lekker”, zegt Lemmers. De fascinatie voor bijen werd met de jaren groter. “Al miljoenen jaren betekenen deze beestje zoveel voor het voortbestaan van ons mensen.”
Door zijn passie voor de insecten is het extra pijnlijk om na de winter extreem veel dode bijen aan te treffen. “Het is enorm klote, ik kan wel janken.” Het grootste deel van de bijen heeft Lemmers op de grond tussen de bladeren begraven. “Ik kon het niet meer aanzien, het is iets wat andere imkers denk ik wel begrijpen.”