Zandvoorters, nabestaanden en andere betrokkenen hebben er lang op moeten wachten, maar vanmiddag werd dan eindelijk het Joods namenmonument onthuld. Een monument met daarop alle 308 namen van Joodse Zandvoorters die zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. “Het grijpt me heel erg aan”, vertelt Loes Citroen, nabestaande van omgekomen Joodse Zandvoorters. “Er gaan zich toch allerlei beelden afspelen in mijn hoofd die er eigenlijk niet zijn. “
Honderden belangstellenden uit heel Nederland en zelfs uit het buitenland, zijn speciaal naar Zandvoort gekomen om bij de onthulling ter nagedachtenis aan de omgekomen Joodse Zandvoorters, te zijn.
Tekst gaat verder onder de video.
Met een uitgebreide ceremonie vol muziek en toespraken van onder andere rabbijn Spiero, werd stilgestaan bij wat de honderden Zandvoortse vrouwen, mannen en kinderen is overkomen tijdens de oorlog. En dat ging gepaard met veel emoties. “Ik was vijf toen de oorlog voorbij was en ik heb het eigenlijk altijd weggedrukt”, vertelt Paul Citroen, één van de overlevenden. “Waarschijnlijk ben ik daarom ook zo geëmotioneerd omdat ik er nu bij betrokken ben.”
Bijna werd hij met zijn familie naar Duitsland afgevoerd, maar om nog onbekende reden stopte de politie met het leeghalen van woningen, twee huizen verderop. En zo werd hij gered en overleefde hij de oorlog. “Ik heb altijd het gevoel alsof ik in reservetijd leef”, vertelt hij geëmotioneerd. Zijn broer die al in de negentig is, kan het niet aan om bij de onthulling te zijn. En ook zijn zus Loes, die er wel bij is, valt de ceremonie zwaar. Hun tante, oom en nichtjes die ook in Zandvoort woonden, zijn tijdens de oorlog wel opgepakt door de Duitsers en vermoord. Hun namen staan ook op het monument. “Het is wel een plek waar ik vaker terug zal komen”, vertelt Loes. “Absoluut!”
Het monument, dat staat aan het einde van de Doctor Johannus G. Mezgerstraat, is vele malen groter dan de kleine gedenksteen die er ooit stond. Iedereen is het erover eens, dat het nieuwe monument de slachtoffers meer eer aandoet.
Bezoek uit Israel
Behalve Nederlandse nabestaanden, was ook Giel Matz uit Israel overgekomen voor de onthulling. Zijn grootvader was de grondlegger en voorman van de Zandvoortse synagoge die ooit op de plek van het monument stond, maar in de oorlog werd opgeblazen. Hij heeft zijn grootouders nooit gekend omdat ook zij door de Duitsers zijn gedeporteerd en vermoord. Zijn moeder zat wel ondergedoken en heeft de oorlog overleefd waardoor hij vandaag de dag bestaat. “Met dit monument is voor ons de cirkel rond en kunnen we dit afsluiten”, vertelt Giel. Hij hield een toespraak tijdens de ceremonie en speelde op zijn klarinet muziek uit de film van Schindler’s List. “Soms kan je met muziek iets beter uitdrukken dan in woorden. En dit kwam recht uit mijn hart en ziel.”
• Afgelopen donderdag vertelde Wilma Schrama van Stichting Joods Monument Zandvoort tijdens de uitzending van Haarlem Vandaag over de joodse gemeenschap in Zandvoort voor en na de oorlog. Luister hier het radio interview terug.