In verschillende AI-afbeeldingen op social media wordt de spot gedreven met raadsleden en een journalist uit Bloemendaal. In de spotprenten zijn raadsleden verward, dronken en als honden afgebeeld. Ook staat in een van de afbeeldingen op het huis van een fractievoorzitter ‘SS’ geschreven, een verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog. Het is een nieuw hoofdstuk in een al langer durende discussie binnen de Bloemendaalse gemeenteraad over omgangsvormen op sociale media.
Sinds 31 juli plaatst de nieuwe Facebookgroep ‘De Bloemendaalse Spotvogel’ deze met AI gemaakte afbeeldingen. Inmiddels telt de pagina veertig van dit soort afbeeldingen. Wie achter de Facebookgroep zit is niet bekend. Ook is niet duidelijk wie de AI-spotprenten maakt.
Het plaatsen van AI-spotprenten van Bloemendaalse politici op sociale media is niet nieuw. Begin dit jaar waren soortgelijke afbeeldingen al te zien op de Facebookpagina van Marielys Roos, fractievoorzitter van Hart voor Bloemendaal. Een aantal foto’s uit de Facebookgroep ‘De Bloemendaalse Spotvogel’, is eerder al geplaatst op het persoonlijke account van Roos voordat de groep bestond. Nieuwe afbeeldingen in de Facebookgroep zijn door Roos herplaatst.
Aangifte
Rolf Harder, fractievoorzitter VVD, ervaart de aanvallen als cyberpesten. “Blijkbaar is het de bedoeling om mensen belachelijk te maken. Ik heb een dikke huid en laat het me niet raken.” Wel brengt het veel teweeg binnen zijn fractie. “Er wordt geprobeerd om mensen weg te pesten.” Hij laat in het midden of hij aangifte heeft gedaan tegen de AI-afbeeldingen.
“Dat ze mijn familie, hond en huis erbij betrekken, raakt mij persoonlijk”
Rob Slewe, fractievoorzitter Zelfstandig Bloemendaal
Rob Slewe, fractievoorzitter Zelfstandig Bloemendaal laat weten wel aangifte te hebben gedaan. “Ik heb de aangifte al eerder gedaan. Niet alleen vanwege de spotprenten, maar omdat deze persoonlijke aanval al ruim vijf jaar duurt”, zegt Slewe. “Ik kan zelf veel hebben, maar dat ze mijn familie, hond en huis erbij betrekken, raakt mij persoonlijk.” Op het huis van Slewe staat ‘SS’ geschreven.
“De kans is klein dat deze aangifte voor de rechter komt”, zegt advocaat Femmetje de Wind bij ABC Legal. “In mijn ervaring gebeurt het niet vaak dat degene die deze spotprenten maakt en publiceert wordt vervolgd.” Dat komt volgens haar omdat het om een relatief licht vergrijp gaat.
“In mijn ervaring gebeurt het niet vaak dat degene die deze spotprenten maakt en publiceert wordt vervolgd”
Femmetje de Wind, advocaat bij ABC Legal
Wel ziet De Wind uitingen die mogelijk niet mogen. “Er botsen hier twee grondrechten. De vrijheid van meningsuiting en recht op eer en goede naam en de persoonlijke levenssfeer.” Ze geeft aan dat er bij spotprenten meer mag omdat dit onder satire valt, maar ook hier zit een grens aan. “Ze mogen niet gebaseerd zijn op feitelijke onjuistheden die de eer en goede naam van een persoon aantasten”, aldus De Wind.
Reactie burgemeester
Burgemeester Michel Rog noemt de toenemende persoonlijke aanvallen ‘buitengewoon zorgelijk’. “Onder het takenpakket van de burgemeester valt ook de bijzondere verantwoordelijkheid als hoeder van de integriteit”, laat Rog in een schriftelijke reactie aan Haarlem105 weten. “Vanuit die rol neem ik regelmatig initiatieven om kwesties rond integriteit te bespreken met de gemeenteraad als geheel, maar ga ik ook in gesprek met individuele raadsleden.”
“Ik moet vaststellen dat er juist meer en steeds hardere persoonlijke aanvallen plaatsvinden. Ik vind dit buitengewoon zorgelijk en dit moet echt stoppen”
Michel Rog, burgemeester van Bloemendaal
“De raad heeft primair zelf ook een belangrijke verantwoordelijkheid voor de eigen omgangsvormen en integriteit”, vervolgt Rog. “Recent heeft de raad daartoe een Gedragscode vastgesteld. Onderdeel van deze code is dat raadsleden hebben afgesproken elkaars integriteit niet ter discussie te stellen op sociale media-uitingen. In weerwil van die afspraken, moet ik vaststellen dat er juist meer en steeds hardere persoonlijke aanvallen plaatsvinden. Ik vind dit buitengewoon zorgelijk en dit moet echt stoppen.”
“Ik word afgebeeld als alcoholist. Ik ga daar niet op reageren”
Gerard Metselaar, vm. Hart voor Bloemendaal, nu Lijst Metselaar
Ik sta ver boven deze uitingen”, laat Gerard Metselaar weten. Hij splitste zich kort na de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen af van Hart voor Bloemendaal. “Ik word afgebeeld als alcoholist. Ik ga daar niet op reageren”. Op de vraag van of hij aangifte heeft gedaan, wil Metselaar geen antwoord geven.
Zowel Metselaar als Harder en Slewe vinden het kwalijk dat raadsleden persoonlijk worden aangevallen. “Het straalt negatief af op de Bloemendaalse politiek”, zegt Metselaar. Harder houdt Marylies Roos van Hart voor Bloemendaal daar persoonlijk verantwoordelijk voor. “Het zou mij mijn VVD-lidmaatschap kosten als ik dit soort plaatjes zou plaatsen”, zegt hij.
Gedragscode
Ook Burgemeester Rog maakt zich zorgen om de impact die het heeft. “De persoonlijke aanvallen doen iets met de betrokken raadsleden, maar ook met de gemeenteraad als geheel en met het aanzien van de gemeente Bloemendaal. Als voorzitter van de raad zal ik raadsleden die zich niet houden aan de Gedragscode blijven aanspreken, in lijn met de gemaakte afspraken en zoals vastgelegd in het Protocol voor de omgang met (vermoedens van) integriteitsschendingen. Ook de raad heeft zich onlangs in een statement uitgesproken tegen de persoonlijke aanvallen op sociale media tegen een raadslid. In het komende presidium zal ik de sociale media-uitingen en omgangsvormen opnieuw agenderen.”
Ook bestaat het vermoeden dat een journalist van het Haarlems Dagblad sinds deze week op enkele afbeeldingen staat afgebeeld. Bij een spotprent waarin Rolf Harder uithuilt bij de journalist zijn teksten te lezen als ‘notitieblok voor de lokale journalistiek’ en ‘meldpunt voor gekwetste bestuurders’. Corine de Vries, hoofdredacteur van het Haarlems Dagblad laat weten ‘het geen verhaal te vinden’ en wilde verder niet reageren.
Thomas Bruning, algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) vindt het wel degelijk een verhaal. “De journalist wordt als onbetrouwbaar neergezet.” Hij wil dat journalisten op een vrije manier hun werk kunnen doen. “Het is niet aan politici om spotprenten te maken over degene die hen controleert. Dat maakt het werk van journalisten moeilijker.”
“Het is niet aan politici om spotprenten te maken over degene die hen controleert”
Thomas Bruning, algemeen secretaris NVJ
Haarlem105 heeft telefonisch contact gehad met Marielys Roos, maar zij liet weten niet te willen reageren.
Tijdens de eerstvolgende raadsvergadering in Bloemendaal zullen de recente ontwikkelingen worden besproken. Deze vergadering is op donderdag 17 september.
Lees ook: Hart voor Bloemendaal op matje geroepen na beschuldigende berichten
Heb je nieuws of een tip voor ons?
App de redactie van Haarlem105 via 0610510538.