Het cruiseschip Silja Europa is vorige week aangemeerd in Velsen-Noord om asielzoekers op te vangen. Maandagmiddag heeft de rechter de bezwaren van ondernemers uit de omgeving afgewezen. Het heeft dus flink wat voeten in de aarde gehad, maar de eerste 300 asielzoekers zijn inmiddels ondergebracht op het schip. Burgemeester Frank Dales is opgelucht, zo vertelt hij tijdens de uitzending van Haarlem Vandaag: “Het is echt een hectische periode geweest.”
“De hele zomer is keihard gewerkt om te kijken of het mogelijk is om het schip hier te krijgen”, legt de Velsense burgemeester uit. “Het lijkt heel eenvoudig, het moet toch mogelijk zijn om een cruiseschip in een haven te plaatsen, maar dat blijkt toch ingewikkelder dan we in eerste instantie hadden gedacht. Er was vrij veel werk voor nodig, maar het is uiteindelijk gelukt.”
‘Schaamte en verontwaardiging’
Het geeft de burgemeester een fijn gevoel dat het gelukt is om in Velsen ruimte te bieden aan de vluchtelingen. “Elke avond als ik die beelden op het journaal zag van mensen die weer in tenten moesten slapen, dat Artsen zonder Grenzen in Nederland moest verschijnen, dat sneed door mijn ziel. Ik had echt zoiets van ‘het kan toch niet zo zijn dat dit in Nederland gebeurt’?”, zegt Dales. “Ik kreeg echt een gevoel van schaamte en verontwaardiging.”
“Mijn eerste spontane reactie was ‘ja’. Want zo is de gemeente Velsen, zo is ons karakter”
Burgemeester Frank Dales op de vraag of Velsen asielzoekers uit Ter Apel kon opvangen
Op het moment dat hij gebeld werd door het ministerie met de vraag of de gemeente Velsen kon helpen om de vluchtelingencrisis in Ter Apel op te lossen, hoefde Dales ook niet lang na te denken. “Mijn eerste spontane reactie was ‘ja’. Want zo is de gemeente Velsen, zo is ons karakter”, zegt Dales stellig. “Dat is een kwestie van mouwen opstropen, keihard werken en we lossen het op.”
Luister hieronder het hele interview terug. Tekst gaat door onder het radiofragment
Wel waren er twijfels en wat angst bij omwonenden en ondernemers in de omgeving van de ligplaats van het schip, waar Dales begrip voor heeft. “Ja, voor een groot gedeelte snap ik dat wel”, zegt hij. “Er komen ineens duizend mensen een half jaar lang bijna in je achtertuin wonen. Dan wil je natuurlijk wel garanties hebben dat het allemaal veilig gaat, dat er geen mensen op jouw terrein komen en dat je bedrijf er geen last van heeft.”
“De laatste groep ondernemers had toch nog hun twijfels en dan is het hun recht om naar de rechter te gaan en een uitspraak te vragen”
Frank Dales
Volgens Dales is het een hele natuurlijke reactie, waarbij ze als gemeente samen met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) uitgebreid naar de veiligheid hebben gekeken en naar die van de omwonenden. “Met een aantal van hen zijn we tot een overeenstemming gekomen maar de laatste groep ondernemers had toch nog hun twijfels en dan is het hun recht om naar de rechter te gaan en een uitspraak te vragen.”
De rechter heeft afgelopen maandag geoordeeld dat de gemeente voldoende veiligheidsmaatregelen heeft getroffen en dat er sprake is van een nationale crisis. Iets dat volgens Dales zwaar woog in het besluit van de rechter, die de gemeente Velsen in het gelijk stelde. Dales benadrukt nogmaals dat hij de gevoelens van de omwonenden wel begrijpt.
Wetsvoorstel
Het gaat in totaal om 1000 asielzoekers die tot 1 maart 2023 worden opgevangen op het cruiseschip in Velsen-Noord. In de tussentijd is staatssecretaris Eric van der Burg bezig met een wetsvoorstel waarbij asielzoekers gelijkmatiger over Nederland verdeeld zullen worden.
“Dit is op het ogenblik nog niet het geval”, legt Dales uit. “Nu moet hij er overal mee leuren, zal ik maar even zeggen.” Zodra de wet van kracht is dan zijn de gemeenten verplicht om asielzoekers op te nemen, iets dat voor de opvang van statushouders wel al wettelijk is vastgelegd. Eén maart is ook echt de definitieve einddatum, de gemeente heeft een contract met het ministerie en het COA afgesloten. “Zowel de staatssecretaris als directeur van het COA hebben dit herhaaldelijk bevestigd en ook in het openbaar gezegd: Het schip is op 1 maart weg uit Velsen”, bevestigt Dales.
“Als je die cabines ziet, daar wil je echt niet een half jaar lang opgesloten zitten”
Frank Dales, over het gerucht dat het een luxe cruiseschip zou zijn
De burgemeester wil nog even het misverstand uit de wereld helpen dat het om een luxe cruiseschip zou gaan. “Het is een schip dat al dertig jaar oud is, je zou kunnen zeggen ‘een veredelde ferry’ die vooral tussen Estland en Finland heeft gevaren”, zegt hij. “Als je die cabines ziet, daar wil je echt niet een half jaar lang opgesloten zitten.”
Opvallend
Regio Kennemerland vangt relatief veel asielzoekers op, zo blijkt uit de cijfers. Op de vraag wat daar de reden achter kan zijn, antwoordt Dales vrij overtuigd. “Dat is inderdaad heel opvallend. Ik vind dat we het in onze veiligheidsregio Kennemerland het echt heel goed doen.”
“De veiligheidsregio is van Uitgeest tot aan Heemstede. Wij weten elkaar goed te vinden en hebben een drive om een bijdrage te leveren om het probleem op te lossen”
Frank Dales
Dat in de regio zelfs meer opvangplekken zijn dan nodig is, komt volgens hem door de collegiale samenwerking binnen de veiligheidsregio. “De veiligheidsregio is van Uitgeest tot aan Heemstede. Wij weten elkaar goed te vinden, zijn creatief en hebben wel een drive een bijdrage te leveren om het probleem op te lossen.” concludeert Dales met gepaste trots. “Dat doen we gewoon heel goed in de regio.”
Luister hieronder een eerder interview terug met burgemeester Jos Wienen over de opvang van asielzoekers in Haarlem