Arthur van Dijk, Commissaris van de Koning in Noord-Holland, maakt zich zorgen over de leefbaarheid in de provincie na de beslissing van de Raad van State om een eind te maken aan de stikstofvrijstelling voor de bouw. Hier praat hij over tijdens het radioprogramma Haarlem Vandaag. “Het kabinet moet nu snel maatregelen gaan treffen.”
De Raad van State heeft afgelopen woensdag geoordeeld dat de stikstofvrijstelling niet langer geldt bij bouwprojecten. De vrijstelling is in strijd met EU-wetgeving over het natuurbeschermingsrecht. De uitspraak was het gevolg van een rechtszaak over een bouwvrijstelling die verleend was voor een groot bouwproject in de haven van Rotterdam.
Als gevolg van die uitspraak moeten bouwprojecten nu individueel beoordeeld worden op hun uitstoot. Provincies zijn bezorgd dat deze maatregel de bouw in hun gebied significant zal vertragen. Ze verwachten dat niet alleen de nieuwe woningbouw, maar ook de bouw van belangrijke voorzieningen, zoals ziekenhuizen, hierdoor getroffen zullen worden.
Luister hieronder het hele radio-interview terug. Tekst gaat verder onder de video:
Van Dijk was niet verrast door de beslissing. “Ik heb wel eens eerder onze positie vergeleken met dat je staat op een ijsschots, dat het water steeds warmer wordt en de schot steeds kleiner, en dat je minder ruimte krijgt om op te staan. Zo’n gevoel krijg ik ook een beetje bij de aanpak stikstof”, vertelt hij. “In die zin ligt het wel in de lijn der verwachting hoe de Raad van State tot deze uitspraak is gekomen.”
Hij denkt dat als gevolg bouwprojecten in Noord-Holland lang stil komen te liggen. Dit zou komen omdat experts die de uitstoot van bouwprojecten vaststellen moeilijk te vinden zijn. Juist terwijl er veel vraag is naar nieuwe woningbouw. “Wij willen meer dan 184.000 woningen bouwen, dat willen we omdat die nodig zijn in onze provincie. Maar we willen ook de infrastructuur van energie vernieuwen”, aldus Van Dijk.
Ook duurzame projecten zullen volgens hem beïnvloed worden door dit beleid. “Het bijzondere is dat nu ook projecten die feitelijk eigenlijk duurzaamheid nastreven, en wellicht ook zelfs zorgen dat er minder stikstof komen, nu niet gerealiseerd kunnen worden”, benoemt Van Dijk.
Horrorscenario
De commissaris heeft eerder in een interview met het Noordhollands Dagblad de situatie beschreven als een ‘horrorscenario’. Hij legt zijn uitspraak uit: “Soms moet je wel iets stevige taal gebruiken om misschien nog meer te laten doordringen dat het echt een groot probleem is. Stikstof praten we heel veel over, maar heel veel mensen zien het natuurlijk niet”.
In het artikel deed hij een beroep op het kabinet om de regelgeving aan te passen en veel geld beschikbaar te stellen. “Natuurlijk moeten we met z’n allen zorgen dat de stikstof naar beneden gaat. Maar ik denk dat nu de tijd van pappen en nathouden over is en dat het kabinet ook daadwerkelijk aan de gang moet. Ze hebben miljarden gereserveerd om dit op te lossen”, legt de commissaris uit. Hij heeft eerder aangegeven dat Noord-Holland geheel op slot zal gaan, als er niet snel maatregelen worden getroffen.
Van Dijk hoopt daarnaast op duidelijkheid van de ministers over wat op het moment wèl kan. “Op dit moment zien we natuurlijk dat heel veel overheden en mensen die aan het investeren willen gaan niet weten waar ze aan toe zijn en dat geeft natuurlijk onrust”, vertelt hij.
Oplossingen zoeken
Het kabinet heeft als reactie op zijn uitspraak aangegeven dat ze het nog gaan bestuderen. “Een diplomatiek antwoord”, vindt Van Dijk. Hij wil juist dat de ministers nu vaart gaan maken om met oplossingen te komen. “We zullen nu in Nederland wel de durf moeten hebben om knopen door te hakken”, legt hij uit. “Dat kan soms ook betekenen dat we oplossingen zoeken. Maar wachten tot ‘Het Ei van Columbus’ voorbij komt, dat lijkt me niet verstandig.”
Dit heeft volgens Van Dijk ook betrekking op de gehele aanpak van het stikstofoverschot. “We hebben ook in Noord-Holland ook een aantal bedrijven van verschillende pluimage die vrijwillig hebben aangegeven uitgekocht te willen worden. Die hebben we ook in kaart gebracht. Dan moet je wel een regelgeving hebben op basis waarvan je die uitkoop kan realiseren. Daar moet gewoon snelheid mee gemaakt worden. Dat is laaghangend fruit”, aldus Van Dijk.