Presentator Mick Fruytier spreekt tijdens de kerstmarathon op radio Haarlem105 met Astrid Nienhuis, de burgemeester van Heemstede. Want hoe was 2020 voor de burgemeester? En ook hier kunnen we niet om corona heen: “Je hebt al een fulltime job en dan kwam er nog een fulltime job bij.”
Het is vroeg, 6 uur ’s ochtends als Nienhuis bij Haarlem105 voor de ochtendshow aanschuift. De burgemeester is geen ochtendmens, vertelt ze. “Ik heb wel geprobeerd te slapen, maar het is toch wel onrustig, want ik was bang om door de wekker heen te slapen.” Fruytier gaat meteen van start en wil van Astrid weten wat de hoogte- en dieptepunten van dit jaar waren. Een terugblik met Nienhuis die toch vooral de coronacrisis beslaat.
Maart
We gaan terug naar maart, het moment dat corona zijn intrede deed. Voor Nienhuis was dit het moment om er voor te zorgen dat ze zichtbaar was. Maar hoe doe je dat in coronatijd. “In eerste instantie probeerde ik alles ‘in huis’, in het gemeentehuis goed te regelen. Wie zijn de adviseurs, we planden vergaderingen, alles zodat de structuur staat.” Het was vooral een uitdaging om op afstand een arm onder de schouder te zijn. “Hoe organiseer je het gevoel van nabijheid in coronatijd. Dat moet ook even ingeregeld worden.”
Livechat
Om dat voor elkaar te krijgen, organiseerden ze bij de gemeente live Q&A sessies via de social media kanalen met de burgemeester zelf. “Daarin voorzagen we in een behoefte.” Mensen konden via de chat vragen stellen. “Er kwamen vragen over de coronaregels. Maar ook deelden mensen initiatieven met de vraag of de gemeente wilde meehelpen. Maar ook vragen over zorgen, of over eenzaamheid en de economie. En soms vroegen mensen ook hoe het met mij ging. Het was wederzijds warm.”
Eenzaamheid
Er is veel eenzaamheid tijdens de coronacrisis. Dat bleek ook uit een kwantitatief onderzoek, een impact analyse, van de gemeente Heemstede hiernaar. Daaruit bleek dat dertig procent van de jongeren zich eenzaam voelt. Nienhuis begrijpt dat wel. “Er is heel veel weg. Er is geen kroeg, geen school, je kan niet sporten, je kan niet naar je bijbaantje. Ik heb zelf twee pubers, dus ik krijg daar ook wat van mee. Voor die groep is het heel impactvol.”
Ook voor de bejaarden is het heel moeilijk. “Het is ingewikkeld als een instelling geen bezoek kan ontvangen.” De gemeente Heemstede heeft meerdere initiatieven opgezet. “Zo is er een cursus aan de senioren gegeven hoe ze kunnen Facetimen. Er zijn oproepen gedaan om bij mensen op contact te maken of om boodschappen te doen. Er zijn best wat initiatieven geweest om elkaar een hart onder de riem te steken.” De burgemeester vertelt dat er een orkest was die bij een bejaardentehuis muziek ging spelen. Ook noemt ze dat er kaartenacties zijn geweest.
Dat is ook wat Nienhuis adviseert. “Probeer contact met elkaar te houden en elkaar aandacht te geven. Bel even aan, begin bij je eigen kring. Als mensen bij elkaar in Whatsapp buurtgroepen zitten, vraag even hoe het gaat?” Volgens Nienhuis was er tijdens de eerste lockdown iets meer creativiteit. “Zo was er een vrijdagmiddag disco vanaf het balkon. Maar nu zijn we het een beetje beu met zijn allen. En daardoor komt de klad eer een beetje in om naar elkaar uit te kijken. Maar bel toch even bij elkaar aan of doe een kaartje in de bus.”
Cruciale beroepen
Een van de taken van de gemeente is het contact met de scholen. “Wij zijn vooral vraagbaak bij dilemmas”, vertelt Nienhuis. De scholen zijn nu dicht tot 19 januari. Maar veel ouders proberen toch om een kinderen naar school te krijgen. “Dus je krijgt discussies of je eigen kind naar school mag of niet. De scholen hebben gesprekken met ouders of zij wel of geen cruciaal beroep hebben. Die regels moeten duidelijk zijn, zodat er zo min mogelijk discussie is.” Vaak heeft een ouder in het gezin wel een cruciaal beroep, maar de ander niet en dan moet diegene volgens Nienhuis de kinderen opvangen. “De maatregel is echt om zo min mogelijk contact te hebben. Als gemeente staan we er dicht tegen aan.”
Dat moet ook wel, want ook Heemstede is door de coronacrisis hard getroffen. Er zijn bijna veertig mensen die overleden zijn. “Dat komt ook omdat we best veel verzorgingshuizen hebben met ouderen. En ook is de economie geraakt. We hebben mensen die in de dienstverlening werken, in de cultuursector, er werken veel mensen op Schiphol. Dat zijn sectoren die hard geraakt zijn.” Toch probeert de burgemeester er wel een positieve draai aan te geven. Zo zijn er ook veel leerpunten: “Het is belangrijk dat we blijven vernieuwen, in plaats van dat we de oude draad weer oppakken.“
Bufferzone
Naast de coronacrisis zijn er ook andere dingen in 2020 gebeurd. Zo heeft de burgemeester de bufferzone, een zone bij abortusklinieken dat bepaalde demonstranten niet te dichtbij mogen komen, ingesteld. “Demonstraties bij de abortuskliniek hadden een intimiderend karakter en dan is het de vraag in hoeverre het rechtsreeks benaderen een onderdeel is van het demonstratierecht.” Toen heeft de gemeente tot een bufferzone van 25 meter besloten. Er is zelfs over geprocedeerd, maar de gemeente werd in zijn haar gelijk gesteld. Uiteindelijk hebben ook andere gemeente de bufferzone overgenomen.
2020
Fruytier sluit af met een terugblik op 2020 in het geheel. Want voor Nienhuis was het een pittig jaar. “Je hebt al een fulltime job en dan kwam er nog een fulltime job bij. Naast je gewone werk, kwam corona erbij en sommige dingen moest je daardoor anders doen. Bij elke noodverordening moet je snel schakelen. Niet alleen door mij, maar ook door alle ambtenaren.” De balans tussen werk en privé is weg voor de burgemeester. “Je werkt ook thuis en je bent ook eindverantwoordelijk. Dus je moet het doen.”
Normaalgesproken gaat de burgemeester in de zomervakantie ver weg, op reis. Naar Thailand of Suriname. Ze gaat voor de echte cultuurschok. “Maar dat ging dus niet. Ik heb dus niet kunnen bijtanken. De maatregelen blijven ook aan.” Ook de Kerst is even anders. Nienhuis heeft twee pubers boven de twaalf jaar. “Met ons vieren kunnen we bij niemand op bezoek. Dat is Kerst. We gaan wel Facetimen met mijn zusje. We proberen er wat leuks van te maken en ik hoop dat iedereen dat doet.”