De stem van schrijver Harry Mulisch klinkt vandaag opnieuw in Haarlem.Bij zijn standbeeld op de Grote Markt is een AI-versie van zijn stem te horen die een fragment uit De aanslag voorleest. Het initiatief komt van bibliotheekservice Passend Lezen, dat hiermee wil laten zien dat verhalen voor iedereen toegankelijk moeten blijven, ook voor mensen met een leesbeperking.
Mulisch, geboren en getogen in Haarlem overleed in 2010. In gesprek met Haarlem105 legt Janneke Bakker van Passend Lezen uit waarom de bibliotheekdienst juist Mulisch terugbrengt. “Wij zijn een bibliotheek voor mensen met een leesbeperking. Wij hebben meer dan 110.000 gesproken boeken en wat wij de laatste tijd merken is dat veel oudere mensen een leesbeperking krijgen, slecht zicht krijgen, het lukt eigenlijk niet meer om boeken te lezen en dat is eigenlijk zonde.” Volgens haar moet iedereen weten dat luisteren naar verhalen een volwaardig alternatief is. “Wij zeggen altijd lezen, maar het is gewoon luisteren.”
Luister hier het hele interview met Janneke Bakker terug. Tekst gaat verder onder audio.
De keuze voor Mulisch was bewust. “Harry Mulisch is zo’n icoon en De aanslag is zo bekend, dus toen dachten we: hoe mooi is het om nog een keer naar zijn stem te luisteren?” De stem werd met AI-technologie gereconstrueerd, na toestemming van de nabestaanden. Na afloop kreeg zijn familie ook een fragment te horen. “Die waren ook echt ontroerd van: wow, dit is echt zijn stem.”
Grote Markt
Wie Mulisch’ stem zelf wil horen, kan vandaag terecht bij zijn standbeeld op de Grote Markt tot vier uur. Voor wie niet naar Haarlem kan komen, is er een landelijke leeslijn. “Daar kan je naar het eerste hoofdstuk van De Aanslag luisteren en dan hoor je dus echt hoe hij het vertelt”, zegt Bakker.