Beroemd, berucht of een verborgen parel in de regio. In de rubriek ‘Wist je dat?’ staat elke week zo’n gebouw, straat of plek in de schijnwerpers. Een interessante geschiedenis, iets wat je nooit verwachtte, of: ‘O, zit dat zo!’ Het kan allemaal. Vermakelijk & educatief, elke week wijzer over je eigen omgeving. Door Ton de Groot.
De ondernemers Willem Vroom en Anton Dreesmann openen eind negentiende eeuw in Amsterdam hun eerste warenhuis, Vroom & Dreesmann “Magazijn De Zon.” De formule “lage prijzen en contante betaling” wordt een doorslaand succes, snel volgen er filialen in andere grote Nederlandse steden.
Warenhuizen
In Haarlem starten zij met de verkoop van hun manifacturenhandel in een pand aan de Gierstraat, naast drogisterij Van der Pigge. Daarna kopen zij een pand in de Korte Veerstraat en beginnen hier hun tweede Haarlemse winkel. De winkels worden snel te klein. Op de hoek van de Lange Veerstraat / Korte Veerstraat kopen zij aanliggende panden en bouwen er het eerste grote winkelhuis in Haarlem.
Voor de winkel in de Gierstraat wordt een ontwerp ingediend voor een “mega” kooppaleis. Na een moeizame voorbereiding opent in 1933 het gebouw van negen verdiepingen. Het ontwerp is aangepast zodat het aansluit op de bestaande bebouwing. Vriend en vijand zijn het er over eens dat het gebouw aan de Gedempte Gracht het mooiste V&D gebouw is. Vanaf dat moment wordt het winkelhuis langs het Spaarne “de kleine V&D” genoemd.
Om plaats te maken voor het enorme gebouw, worden tussen de Gierstraat en de Grote Houtstraat heel wat panden gesloopt. De Paardensteeg verdwijnt in zijn geheel. Het pand heeft zeven verdiepingen en twee kelderverdiepingen. Vanaf het dakterras heb je uitzicht over heel de stad. Omdat drogisterij Van der Pigge zijn 18e eeuwse pand niet wil verkopen, bouwt V&D om het pand heen.
Drogisterij
Drogisterij Van der Pigge bestaat al sinds 1849. Nadat hij slaagde voor zijn drogisterijexamen koopt Antonie van der Pigge het pand Gierstraat 3 en begint er zijn “handel in droogerijen en specerijen.” Zijn zaak ligt centraal in het centrum van de stad, vlakbij de Grote Houtstraat. Hij trekt welgestelde klanten van de Oude Gracht, maar ook de arbeiders uit de Vijfhoek. Alle producten worden er los verkocht.
Anna, de dochter van Van der Pigge, trouwt met Joannes van Os en zij nemen de zaak over. Al die tijd is de drogisterij in handen van de familie gebleven. Sophie is de zesde generatie en staat nu met haar moeder Astrid achter de toonbank. In de winkel lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Het oorspronkelijke interieur is nog steeds in gebruik. De toonbank, kastenwanden met potten, stopflessen en puntzakjes, je vindt het er allemaal nog. En aan de gevel natuurlijk de gaper, het verhaal gaat dat Anton van Os er een groot aantal heeft verzameld.
De langste adem
Aan het einde van de twintigste- en het begin van de eenentwintigste eeuw komt V&D in zwaar vaarwater. Er ontstaat een strijd om de klanten met speciaalzaken en kleinere winkeliers. De concurrenten bieden een groter assortiment en richten zich op specifieke doelgroepen. Zij bieden vaak betere kwaliteit voor een lagere prijs. Als dan consumenten ook steeds vaker hun aankopen online doen valt eind 2015 het doek voor het concern. In veel Nederlandse steden verdwijnt het vertrouwde warenhuis met zijn rijke historie.
De gaper aan de gevel van het monumentale pand van drogisterij Van der Pigge in de Gierstraat heeft uiteindelijk de langste adem.