Op de dag dat de afschaffing van de slavernij wordt gevierd, sprak de Commissaris van de Koning, Arthur van Dijk in het Provinciehuis aan de Hout de krachtige woorden waar vele afstammelingen van voormalige slaven jarenlang op hebben gehoopt: “Ik bied namens de provincie Noord-Holland excuses aan.”
Er waren veel belangstellenden en pers aanwezig toen de commissaris om 15.30 uur zijn speech ten gehore bracht. Hij begon met de historie van het Provinciehuis, dat over de jaren heen verschillende bewoners en bestemmingen heeft gehad en volgens hem “een gebouw dat een verhaal te vertellen heeft”.
En dat verhaal heeft niet alleen mooie kanten, zo blijkt. Het gebouw is gebouwd met geld dat mede door slavernij is verdiend, maar ook Beeckestijn in Velsen-Zuid en het Snouck van Loosenhuis aan de Dijk in Enkhuizen noemde Van Dijk in het rijtje gebouwen met een link naar het Nederlandse slavernijverleden.
Tekst gaat verder onder de video
De focus lag op de verhalen van toen, en het belang om deze te blijven vertellen. De erkenning, maar ook de herkenning dat het bij velen nog steeds een rol speelt in hun leven. “Als provincie willen we het verleden open in de ogen kijken: omdat er in een vrij en democratisch land ruimte is – en ruimte moet zijn – voor ieders verhaal. Zeker als dat verhaal nog te weinig bekend en erkend is – en nog altijd pijn doet, generatie op generatie”, aldus Commissaris Van Dijk.
En dat sluit tevens aan op de vraag die de afgelopen dagen aan de orde wordt gesteld: Moet Ketikoti (betekenis: De ketenen gebroken) een nationale feestdag worden waarop we vrij zijn? Een honderdtal bedrijven geeft hun werknemers op 1 juli al vrij, maar het merendeel van de Nederlanders is vandaag aan het werk. “Het is heel moeilijk om te zeggen dat het een vrije dag zou moeten worden. Bij de provincie kiezen wij ervoor dat we de medewerkers twee vrije dagen geven die ze zelf kunnen invullen”, zegt Commissaris Van Dijk tegen Haarlem105.
Speciaal op deze dag opende de Commissaris de tentoonstelling ‘Verborgen Noord-Holland. Atlantische slavernij in beeld’. Een indrukwekkende expositie waarbij de geschiedenis van het slavernijverleden in onze provincie zichtbaar wordt gemaakt. “In Noord-Holland willen we ons verleden erkennen en de ruimte geven”, zei hij in zijn speech. “Deze tentoonstelling – in dit gebouw – helpt daar hopelijk bij.”
Tekst gaat verder onder de video
En toen waren daar die woorden, waarvan velen tot deze week niet wisten of ze zouden worden uitgesproken door de Commissaris van de Koning. Maar vandaag galmden ze dan toch door de ruimtes van het statige gebouw met dat discutabele verleden.
“Namens de provincie Noord-Holland bied ik excuses aan. Aan de nazaten van tot slaaf gemaakten, mensen die het onrecht van toen vandaag nog ervaren. Excuses voor wat onze gezagsdragers toen hebben aangericht in het leven van onschuldige mensen. Wij nemen in deze tijd afstand van wat ze in die tijd hebben gedaan.”
Eerder vanmiddag bood ook De Nederlandsche Bank excuses aan voor de bijdrage die de bank heeft geleverd aan de slavernij. Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam bood vorig jaar op 1 juli excuses aan voor de betrokkenheid van het stadsbestuur bij het slavernijverleden.
