De Haarlemse documentairemaker Sander van Weert besloot een film te maken over de Tweede Wereldoorlog in Haarlem nadat hij schrok van de beperkte kennis van middelbare scholieren. Dat moment kwam heel dichtbij, aan de keukentafel, toen hij zijn dochter hielp met leren voor het vak geschiedenis.
“Ik dacht echt: ik heb gefaald als vader”, vertelt Van Weert. “Via haar moederskant heeft ze ook nog eens Joodse familie die het tijdens de oorlog heel zwaar heeft gehad.” Juist daarom raakte het hem dat de oorlog voor veel jongeren een ver-van-hun-bed-show lijkt.
Die ervaring vormde de aanleiding voor een documentaire over de oorlogsgeschiedenis van Haarlem. Volgens Van Weert bestaat zo’n film simpelweg nog niet. “Ik kon niets verhalends vinden over Haarlem in de Tweede Wereldoorlog”, zegt hij. In de documentaire vertellen vijftien Haarlemmers die tijdens de oorlog opgroeiden over het leven in bezet Haarlem. Met de documentaire hoopt hij vooral jongeren te bereiken. “Scholen kunnen de film straks gratis gebruiken. Daarnaast wil ik de interviews ook archiveren als getuigenissen voor later.”
In een interview op Haarlem105 vertelt Van Weert meer over het project en laat hij alvast fragmenten zien van de documentaire, waarin persoonlijke verhalen van Haarlemmers centraal staan.
Normaal gesproken werkt Van Weert in opdracht of met subsidie van fondsen. Dit keer liep het anders. Tijdens zijn onderzoek merkte hij dat veel verhalen dreigen te verdwijnen. “De mensen die ze kunnen vertellen, vallen steeds vaker weg”, zegt hij. Omdat fondsaanvragen veel tijd kosten en de urgentie groot was, besloot hij direct te beginnen met filmen. Daardoor kwam hij uiteindelijk niet meer in aanmerking voor subsidies.
Om het project toch mogelijk te maken, startte Van Weert een crowdfunding. “Het doel is om 20.000 euro op te halen. Inmiddels staat de teller al boven de 5.000 euro.” Het geld is nodig om animaties in te kopen, de resterende interviews op te nemen en om tijd vrij te maken voor de montage. “Ik wil heel maart en april vrij plannen en ook nog mensen inhuren.”
Archiefbeelden
Van Weert hoopt de film op 4 mei in première te laten gaan in De Koepel. “Het is echt een film vóór Haarlem.” In de documentaire worden archiefbeelden uit het Noord-Hollands Archief gecombineerd met hedendaagse opnamen van dezelfde locaties.
“Het is bizar om te horen en te zien dat een paar duizend mensen de Hitlergroet brengen op de Grote Markt”, zegt Van Weert. Die beelden worden afgewisseld met persoonlijke verhalen van Haarlemmers die de oorlog meemaakten. “Het is bijzonder en aangrijpend om te horen wat een oorlog met iemand doet. Bij vrijwel elk interview zijn tranen gevloeid.”
Heb je nieuws of een tip voor ons?
App de redactie van Haarlem105 via 0610510538.