“Sinds de invoering van statiegeld op blikjes worden prullenbakken opengebroken en neemt het zwerfafval op straat toe”, ziet Pablo Cantatore. De kunstenaar uit Amsterdam besloot samen met zijn Haarlemse collega Antonius Janssen het probleem van statiegeldjagers aan te pakken. Het resultaat is een statiegeldbak die in openbare ruimtes naast prullenbakken moet komen te staan. Mensen die het statiegeld goed kunnen gebruiken, kunnen de flesjes en blikjes er weer uithalen, zonder troep te veroorzaken.
“Wij hebben net een gesprek gehad met afvalverwerker Spaarnelanden en ook de bibliotheek is geïnteresseerd. Alles lijkt nu samen te komen”, zegt Cantatore. Eerder won het duo al een innovatieprijs van de gemeente Haarlem voor de statiegeldbak en gaf bouwbedrijf Dura Vermeer aan ook interesse te hebben in de container. Maar ondanks de positieve reacties staat er nog geen exemplaar in de regio. “Maar zoals het nu loopt, lijkt daar binnenkort verandering in te komen”, hoopt de kunstenaar.
Het is de bedoeling dat de bakken naast openbare vuilnisbakken komen te staan. “Hierdoor kunnen we gedragsverandering stimuleren, mensen kunnen hun waardevolle afval doneren”, vertelt Jansen. In de bak passen ongeveer tachtig flesjes. Er kan ook een sensor in worden geplaatst, waardoor de gemeente weet hoeveel er wordt ingezameld.
Oranje concurrent
Inmiddels kennen we al wel de oranje doneerrekjes die aan vuilnisbakken kunnen worden gehangen. In die ‘concurrent’ passen maximaal twaalf flesjes. Cantatore: “Voor de gedragsverandering is het beter om twee verschillende bakken te hebben, zoals bij onze uitvinding. Daarnaast vinden wij die van ons mooier in het straatbeeld passen.” Ook de meetmogelijkheid met de sensor zou voor de gemeente een pluspunt moeten zijn, vindt het duo.
Waar de een zijn statiegeldflesje kwijt kan, kunnen mensen die dat geld goed kunnen gebruiken juist de flesjes en blikjes ophalen. “Het is niet alleen voor zwervers, maar ook voor mensen met een laag inkomen, een klein pensioen of studenten met een hoge studieschuld.”
Armoede is volgens het duo niet goed zichtbaar, op deze manier kan je die onzichtbare armoede om ons heen een klein beetje verhelpen. “Wat voor jou met een blikje misschien de moeite niet waard is om in te leveren, is alles bij elkaar voor iemand anders waardevol. Die kan dan iets kleins kopen, zoals een bloemkool of de entree betalen voor de nachtopvang.”
Helder ontwerp
De statiegeldbak heeft wel iets weg van een gele praatpaal van de ANWB. “Al vinden mensen het ook lijken op een groot Nesspresso. Wij vergelijken het altijd met de brievenbussen van Post NL. Je ziet gelijk waarvoor het is bedoeld en dat willen wij ook met ons ontwerp.”
Door het ontwerp is het lastig ander afval dan blikjes en flesjes in de bak te gooien. De blikjes en flesjes worden zelfs door de regen schoongespoeld. Dat is wel zo prettig voor de statiegeldverzamelaars. “Wij willen graag de humaniteit terug brengen naar de statiegeldjagers”, besluit Haarlemmer Antonius Janssen.
