De gemeente Zandvoort is al een tijdje bezig om het dorp te ‘verledden’, oftewel de verouderde straatverlichting te vervangen voor duurzame en energiebesparende LED-lampen. Een mooi streven, maar het valt niet overal in goede aarde. Na onder andere de bewoners van de Dr. Gerkestraat, klagen nu de omwonenden van het Jan Snijerplein in het centrum over de felheid en het uiterlijk van de nieuwe straatlantaarns.
“Het is vreselijk, het witte licht schijnt dwars door de lamellen van onze slaapkamer heen”, aldus Arjen Bosma, bewoner van het Jan Snijerplein. Sinds begin maart staan er bij het plein en in de omliggende straten in het centrum van Zandvoort ruim dertig nieuwe lantaarnpalen. “Het is wit, ongefilterd licht en veel te fel. Het past niet bij het karakter van de buurt. Het gaat hier om straten, toch niet om een voetbalveld of een industrieterrein?”
De Zandvoorter heeft, samen met andere omwonenden, bezwaar gemaakt tegen de plaatsing van de nieuwe palen. Naast de felheid en de kleur van het licht, zijn ze het ook niet eens met het uiterlijk. “De palen zijn te lang. Ze verlichten daardoor een te groot oppervlak. En de kegelvormige armaturen (het bovenste gedeelte van de lantaarnpaal, red.) passen totaal niet bij het oude centrum van Zandvoort, maar meer in een nieuwbouwwijk”, aldus Bosma.
De buurt hoopt dat de gemeente op korte termijn voor meer ‘dynamische en warmere verlichting’ kan zorgen. Oftewel verlichting die ook te dimmen is en niet constant dezelfde felheid uitstraalt. En ze willen meer klassieke armaturen die bij het karakter van het oude centrum passen. “Steden als Haarlem en Amsterdam houden daar ook rekening mee, ik vraag me af of Zandvoort überhaupt wel een lichtplan heeft”, aldus Bosma. Dat laatste is volgens de gemeente zeker wel het geval.
Sinds 2013 werkt de gemeente namelijk aan een nieuw lichtplan. Honderden verouderde lantaarnpalen moeten worden vervangen en voorzien van LED-verlichting. Het scheelt de gemeente in de toekomst veel onderhoudskosten, omdat de oude kabels ook meteen worden vervangen. Er moet qua lichtsterkte altijd een afweging gemaakt worden tussen veiligheid en leefbaarheid. Voor Zandvoortse woonwijken is gekozen voor een lichttemperatuur van 3000 graden Kelvin.
Inspraak zou proces vertragen
In mei 2020 ging de raad unaniem akkoord met de aanschaf van verschillende soorten nieuwe armaturen. Ze werden eerst buiten het centrum van Zandvoort getest op eventuele overlast en uiteindelijk goedgekeurd. GroenLinks en VVD vroegen zich toen nog af of er niet per wijk meer maatwerk geleverd moest worden en of de Zandvoorters niet mee konden beslissen over het soort licht of armatuur in hun straten. Dat was volgens het college niet de bedoeling, omdat dat het proces zou vertragen. Mocht er toch overlast optreden, dan zou er alsnog ingegrepen kunnen worden.
Bosma heeft daarom nu lantaarnpaaltype ‘Sky Park’ naast zijn huis staan. Volgens de fabrikant een lamp die ‘niet verblindt en geschikt is voor woonwijken, parken en pleinen.’ De Zandvoorter denkt daar duidelijk anders over en hoopt dat de gemeente een keer ’s avonds op de koffie komt. “Dan zullen ze het meteen zien. Ik snap dat je langs een doorgaande weg het licht wat feller wil laten schijnen, maar niet in dit soort straten. Stel de lampen bij naar 2500 Kelvin, dan oogt het al meteen iets warmer.”
‘Klachten beoordelen en dan mogelijk dimmen’
Volgens de gemeente hebben de bewoners allemaal een bewonersbrief ontvangen voordat de werkzaamheden van start gingen, maar daar werd volgens Bosma alleen in vermeld dat er grondkabels vervangen zouden worden en dat de stroom daarom even afgesloten zou worden. Daarin zou volgens de Zandvoorter niets staan over het vervangen van de lantaarnpalen. Als hij het ontwerp eerder had kunnen zien, dan had hij wel aan de bel getrokken.
Of de gemeente gaat ingrijpen bij het Jan Snijerplein is nog onduidelijk. De LED-lampen zijn wel te dimmen, maar dat wordt niet meteen na iedere klacht gedaan. “De klachten worden verzameld en beoordeeld door een ingenieursbureau”, schrijft een woordvoerder van de gemeente. “Hier wordt vervolgens een advies geschreven over of de klachten terecht zijn en met hoeveel de armaturen gedimd kunnen worden. Dit hangt altijd samen met een eerder vastgesteld beleidsplan.”
Ook de klachten van Bosma en zijn buren worden de komende tijd dus onderzocht en als het nodig is zal de gemeente ‘samen met de betreffende bewoners zoeken naar maatwerkoplossingen.’