De jaarwisseling brengt stormachtig weer met zich mee. Door het hele land worden daarom nieuwjaarsduiken, vreugdevuren en vuurwerkshows vervroegd of geannuleerd. Wie toch op pad gaat moet oppassen voor vallende bomen. Recent onderzoek van de Universiteit Wageningen en Hogeschool Inholland toont aan dat vallende bomen, veroorzaakt door stormen, steeds vaker leiden tot verwondingen. Ook in Noord-Holland is er sprake van een kleine stijging, maar niet zo sterk als elders.
“De grootste stijging is te zien in de provincies die verder van de kust af liggen”, weet onderzoeker Marinus van Haaften. Tussen 2000 tot en met 2019 is de jaarlijkse stijging van het aantal verwondingen door vallende bomen landelijk zes procent. In Noord-Holland gaat het om ongeveer twee procent. “Aan de kust was er altijd al meer wind en dat betekent dat takken en bomen beter bestand zijn tegen heftige weersomstandigheden”, legt hij uit. “Bomen maken reactiehout aan om tegendruk te bieden op de druk die de wind uitoefent.”
Boomveiligheid
Het aantal gewonden stijgt vooral sterker buiten de bebouwde kom. In 1998 was de kans om gewond te raken door vallende bomen 1 op 7 miljoen; in 2021 was dat 1 op 1 miljoen. Daarom moet er volgens de onderzoekers meer beleid komen op boomveiligheid.
In Haarlem en Zandvoort wordt er door de gemeente al flink de vinger aan de pols gehouden. “Alle bomen die in bezit zijn van de gemeente worden eens per drie jaar gecontroleerd”, vertelt een woordvoerder namens de gemeente Haarlem. “Als er aanleiding voor is, kan de controle aangescherpt worden naar een keer per jaar.”
Voor de bomen die in bezit zijn van particulieren kan de gemeente niet verantwoordelijk worden gehouden: “Die zorgplicht moet je zelf vervullen.” Van Haaften ziet dat gemeenten boombeheer inderdaad steeds serieuzer nemen, maar zodra de eigendom van bomen versnipperd is of in handen van particulieren, wordt er anders mee omgesprongen. “Particuliere eigenaren lijken niet altijd op de hoogte van hun wettelijke zorgplicht.”
Klimaatbestendige bomen
Veel gesneuvelde bomen door stormschade worden door de gemeente vervangen. Het is een mooi streven om omgevallen bomen te vervangen, zegt Van Haaften, maar dan wel voor een zogeheten ‘klimaatbestendige boom’. Dat doet de gemeente al al een aantal jaar: “We kiezen altijd voor boomsoorten die passen bij de locatie”, zegt de gemeentewoordvoerder.
Openbaar vervoer
Hoe dan ook is voorzichtigheid tijdens iedere storm op zijn plaats volgens Van Haaften. “Ga met een storm niet weg als je niet weg hoeft of pak een andere route via de hoofdwegen”, tipt hij. “Of neem het openbaar vervoer: er zijn geen ongevallen te relateren aan het openbaar vervoer. Bussen en taxi’s nemen namelijk vaak de hoofdwegen en de kans is daar kleiner op ongelukken.’