“Ik vind het heel, heel verschrikkelijk. Ik ben er heel verdrietig om. Ik kan er wel om janken”, zegt Frans Landmeier, de organist/dirigent van de rooms-katholieke Mariakerk in Haarlem Noord. De Parochiegemeenschap Schoten gaat, net als vier andere parochies, op in de nieuwe Franciscusparochie. Dat betekent dat de kerk op termijn gaat sluiten.
Landmeier komt al van jongs af aan in de Mariakerk (vroeger: de Onze Lieve Vrouwe van Zeven Smartenkerk), vertelt hij aan Haarlem105. “Op mijn veertiende kreeg ik orgelles van Rinus Groot, de vader van de Haarlemse violiste Suzanne Groot. Daar heb ik heel goede herinneringen aan. Als hij op reis was, mocht ik voor hem invallen en op het orgel spelen.”
Leugens en onwaarheden
Vanwege het samengaan van de parochies gaat het nieuwe kerkbestuur uiteindelijk door met twee van de vijf kerken: de Adelbertuskerk in Haarlem en de Engelmunduskerk in Driehuis. Landmeier is niet te spreken over de manier waarop de Mariakerk door het nieuwe bestuur zou zijn afgeschreven. “Die lui komen met leugens en onwaarheden aan. De Mariakerk zou een slechte akoestiek hebben. Maar in het verleden zijn er door het Noord-Hollands Philharmonisch Orkest fantastische concerten gegeven. De akoestiek van de kerk is prachtig. Ze zeggen ook dat het orgel niet in goede staat is, maar de staat is perfect.”
“Ze bedonderen de boel aan alle kanten”
Het teruglopende kerkbezoek zou daarnaast een belangrijke rol hebben gespeeld. “Volgens hen komen er naar elke mis maar 30 mensen. Ik zit boven bij het orgel en ik tel ze elke zondag. Het aantal bezoekers varieert van 45 tot 80 mensen. Afgelopen zondag zaten er 90 personen in de kerk. Het is gewoon gelogen. Ze bedonderen de boel aan alle kanten.”
“De vitaliteit van de Mariakerk is minder dan die van andere kerken”
Henk van der Weide, de vice-voorzitter van het bestuur van de Franciscusparochie, zegt de teleurstelling van parochianen te begrijpen. “Het is een ingewikkeld proces geweest, waarbij we een externe adviseur hebben ingeschakeld. We hebben gekeken naar de situatie van de vijf kerkgebouwen, de financiën en de vitaliteit. Vitaliteit is een heel breed begrip. Daarbij gaat het onder andere om de gemiddelde leeftijd van kerkgangers en hoeveel bezoekers er per viering komen. De vitaliteit van de Mariakerk is minder dan die van andere kerken. De staat van het gebouw is op zich prima, maar het is de grootste kerk van allemaal en de kerk heeft de laagste bezettingsgraad. Je moet het wel allemaal warm stoken en dat kost geld.”
De kip met de gouden eieren
Volgens Frans Landmeier is geld het probleem niet bij de Mariakerk. “Het is de kip met de gouden eieren. Er is een dikke vette bankrekening, waar 8 ton op staat, doordat ons parochiebestuur altijd heel zuinig is geweest.” Van der Weide: “Je kunt wel veel geld hebben, maar je moet inzetten op vermogen. Wij moeten ervoor zorgen dat er een economisch gezonde situatie ontstaat. De situatie is niet gezond en dus is actie noodzakelijk.”
“We geven iedereen de ruimte om in de nieuwe situatie te groeien”
De Mariakerk gaat sluiten, zoveel is duidelijk, maar niet op korte termijn, zegt Van der Weide. “Dat is een hardnekkig misverstand. De parochies werken nu intensief samen, om uiteindelijk te fuseren. De vrijwilligers hebben gezegd dat ze er nu mee stoppen, maar de vieringen op zaterdagavond en zondagochtend gaan gewoon door.” Wel zal er straks nog maar één keer in de maand een mis op zondag worden gehouden. Op z’n vroegst over een jaar gaat de kerk pas écht sluiten, aldus Van der Weide. “We kijken nu wie er wél willen doorgaan in de Mariakerk. We willen geen overhaaste dingen doen en iedereen de ruimte geven om in de nieuwe situatie te groeien.”
“Ik denk niet dat de boel droog blijft”
Voor Landmeier, veel vrijwilligers en koorleden zijn de komende twee zondagen de laatste in hun kerk. “We trekken alle registers open. Het koor zingt zondag prachtig mooie motetten. We maken er een heel mooie laatste mis van. Daarna houden we nog een afscheidsconcert, samen met Suzanne Groot op viool. Het zal heel emotioneel worden, want ik denk niet dat de boel droog blijft.”
De mis in de Mariakerk (Rijksstraatweg 355, Haarlem) begint aanstaande zondag om 10.00 uur. Het afscheidsconcert van Frans Landmeier en zijn koor is om 11.45 uur. In de mis op zondag 27 september gaat hulpbisschop Mgr. Hendriks voor. Landmeier bespeelt het orgel in deze viering voor het laatst. Het aantal zitplaatsen is op beide zondagen beperkt; bezoekers moeten zich van tevoren aanmelden. Zie voor meer informatie de website van de kerk.