Ook scholen in Haarlem hebben last van online roddelkanalen waarop leerlingen en docenten worden bespot. Op Tiktok en Snapchat zijn deze roddelkanalen razend populair mede door de Amerikaanse serie Gossip Girl. “Wat wij zien is dat leerlingen online gepest worden maar dat blijft helaas vaak niet online. Dat krijgt ook zijn weerslag in de fysieke wereld, in de school en daarbuiten. Ze worden bedreigd en dat kan ook echt leiden tot vechtpartijen”, vertelt Merel Sijbrant in het radioprogramma Haarlem Vandaag. Sijbrant is afdelingsleider bij het Stedelijk Gymnasium in Haarlem.
Luister hier het gesprek met Merel Sijbrant. De tekst gaat door onder het fragment.
Het is niet alleen het Stedelijk maar het zijn vrijwel alle scholen in Haarlem die hiermee te maken hebben. De roddelkanalen worden vaak opgericht per school. De berichten overstijgen de school omdat leerlingen ook kanalen van andere scholen bezoeken. Het is lastig te achterhalen wie berichten plaatst omdat dit vaak anoniem gebeurt. Als ze de berichten lezen weten leerlingen vaak zelf al dat het niet waar is en dat het een roddel is. Maar die roddel gaat wel een eigen leven leiden wat ook weer zijn weerslag heeft in de werkelijke wereld, vertelt Sijbrant. “Er is echt een grensvervaging aan de hand waar wij ook als scholen slecht grip op krijgen.”
“Het is ook voor docenten lastig om hun leerlingen te begeleiden als 80% van
de sociale interactie online plaatsvindt waar je ook geen onderdeel van bent”Merel Sijbrant
Het komt ook voor dat docenten hier de dupe van zijn, soms zo erg dat hun werk er onder lijdt. Daarnaast zijn docenten volgens Sijbrant meestal ook niet zo actief op de social media kanalen waar dit zich afspeelt, dus weten ze zelf ook niet goed wat er over hen gezegd wordt. “Eigenlijk wil je dat natuurlijk ook niet weten. Maar het heeft natuurlijk wel consequenties als er verhalen over jou de ronde doen waar een groot deel van je leerlingenpopulatie en ook in de stad wel leerlingen weet van hebben.” Dus dat geeft een gevoel van onveiligheid. “Maar het is ook voor docenten lastig om hun leerlingen te begeleiden als 80% van de sociale interactie online plaatsvindt waar je ook geen onderdeel van bent”, legt Sijbrant uit.
“Het is een heel complex sociaal dynamisch netwerk waar we echt met z’n allen
zicht en grip op moeten zien te krijgen”Merel Sijbrant over Gossipkanalen
Met leerlingen wordt in de lessen gesproken over hoe zij mediawijs gemaakt kunnen worden en bewust worden van de consequenties van hun handelen. De leerkrachten bespreken onderling hoe zij zich hierin moeten bewegen en proberen ouders hierbij te betrekken. De roddelkanalen ontstaan dan wel op school maar bewegen zich ook buiten de scholen en thuis en in het weekend. Het heeft ook z’n weerslag op de sportclubs. Volgens Sijbrants is het dus belangrijk dat ouders meer zicht krijgen op wat er gebeurt op Tiktok, wat er wordt gezegd, wat voor taal wordt er gebruikt en hoe snel verspreidt zich zo’n roddel. “Het is een heel complex sociaal dynamisch netwerk waar we echt met z’n allen zicht en grip op moeten zien te krijgen”, licht Sijbrant toe.
Grip
Het is lastig om er grip op te krijgen, toch kunnen leerlingen de kanalen ook rapporteren bij Tiktok. Op het Stedelijk hebben uiteindelijk een leerlingen dat gedaan. “Een hele beweging van leerlingen, echt te gek”, vertelt Sijbrant trots. Die avond heeft Tiktok dat kanaal gesloten maar de volgende dag was er alweer een nieuw kanaal geopend. Als het aan Sijbrant ligt blijven ze dit doen maar ook in samenwerking met de ouders en andere betrokkenen, opvoedkundigen en de leerlingen zelf.
Er is ook overleg met andere scholen over hoe met ouders wordt gecommuniceerd. Maar er zijn ook veel initiatieven over ideeën om de mediawijsheid van de leerlingen aan te pakken. “Lastig is natuurlijk dat wij docenten ook vaak denken goh ik ga morgen weer Engels geven, dat ga ik eerst maar voorbereiden. En de leerlingen waar ik mij zorgen over maak spreken. Het is ook niet onze eerste taal die we spreken de online taal, maar dat gaan we wel moeten leren”, besluit Sijbrant het gesprek.