Op woensdag 15 maart zijn de provinciale staatsverkiezingen. Een aantal kleinere partijen maken dit jaar hun debuut. In het radioprogramma Haarlem Vandaag geeft politiek journalist Chris Aalberts zijn kijk op de aankomende verkiezingen. “De gevestigde orde gaat dit heel erg voelen”
Aalberts begint door uit te leggen dat deze verkiezingen eigenlijk uit drie verschillende onderdelen bestaan. “We stemmen voor het bestuur van Noord-Holland maar daar zit nog een verkiezing aan vast, want de Provinciale Staten kiezen weer de Eerste Kamer. En op dezelfde dag zijn er ook nog waterschapsverkiezingen”, legt hij uit.
Luister hieronder het hele gesprek met Chris Aalberts terug. Tekst gaat door onder het fragment.
De Eerste Kamer is volgens de journalist bijzonder belangrijk voor de partijen in de Tweede Kamer. “Alle wetsvoorstellen van het kabinet moeten door beide kamers heen, dus het is voor het kabinet wel relevant om een meerderheid in de Eerste Kamer te houden. Dan gaan partijen wel lopen om mensen naar de stembus te krijgen”, merkt hij op.
Nieuwe partijen
Een aantal partijen, zoals BBB, JA21, BVNL en Volt, gaan dit jaar voor het eerst meedoen met de Provinciale Statenverkiezingen. “De gevestigde orde gaat dit heel erg voelen”, denkt Aalberts. Hierbij wijst hij erop dat de verhoudingen in de politiek nu heel anders zijn dan 4 jaar geleden. Hierdoor zullen er volgens hem veel zetels vrij komen. De nieuwe partijen zouden deze zetels kunnen opvullen.
Hij verwacht dat vooral Forum voor Democratie veel minder zetels zal behalen. “Ik mag toch hopen dat de mensen in Noord-Holland en elders het niet handig vinden om politici te verkiezen die het wel prima vinden wat Poetin aan het doen is”, vertelt Aalberts. “De meeste mensen vinden dat natuurlijk helemaal niets, ook niet als je tegen migratie bent of tegen de EU.”
Voor mensen met deze standpunten, die de vorige keer op de FvD gestemd hebben, zijn veel alternatieven. “Er zijn veel mensen die in die hoek zitten, die tegen migratie zijn en een minder fanatiek klimaatbeleid willen. Dan kun je bij drie partijen terecht; BBB, JA21 en de PVV”, concludeert Aalberts.
Coalitie of oppositie
Aalberts raadt kiezers aan om te denken aan de impact die hun stem heeft. De grotere partijen hebben volgens hem meer kans om een verschil te maken dan partijen die waarschijnlijk niet meer dan 1 zetel zullen behalen. “Zolang er iemand op een zetel komt te zitten is de stem op zich niet verloren, maar wat mensen zich goed moeten realiseren is dat er nogal een verschil zit in of je in de coalitie of de oppositie zit, en in de coalitie kun je veel meer bereiken”, legt hij uit. “Grote partijen zullen toch de eerste aan zet zijn om hun ideeën echt te verwezenlijken.”
De journalist voorspelt vooral een voor het CDA, D66 en dus bij Forum voor Democratie. “Al die zetels die je dan bij CDA en Forum weghaalt, die komen uiteindelijk toch bij JA21 terecht, en vooral bij BBB”, voorspelt hij.
Het maakt volgens hem wel verschil op welke van de kleinere partijen wordt gestemd. “Met PVV stem je op permanente oppositie, terwijl als je JA21 stemt er wel een kans is dat het beleid echt rechtser wordt”, geeft Aalberts aan. De BBB is vooral aantrekkelijk bij voor kiezers als middenpartij, vergelijkbaar met het CDA, zegt Aalberts.