Voormalig SP-Kamerlid Renske Leijten geeft haar visie op de afgelopen weken en de voorlopige uitslag van de spannende verkiezingen. Ze blikt terug op de campagne, de toon van het debat en de uitslagen voor links.
Leijten noemt het opvallende aantal blanco stemmen van veertigduizend wel een ‘signaal’. “Die mensen laten bewust weten dat ze zich niet kunnen vinden in de huidige keuze. Dat is net zo goed een signaal als de mensen die niet gaan stemmen. Ik heb weleens gezegd: als we voor al die mensen de zetels leeg zouden laten, is dat eenvijfde van de kamer. De politiek heeft gewoon een permanente opdracht om mensen te activeren voor de democratie.”
Verslaggeving
Over de politieke verslaggeving is Leijten kritisch. “Het gaat heel erg over wie de winnaar wordt, wie de grappigste was, wie het scherpste was. Ik zou liever zien dat we rustig uitleggen waar het echt om gaat. Wat is de kritiek op het gevoerde beleid geweest en wat zijn punten die een partij wil maken?”
Volgens haar helpt de huidige debatvorm kiezers nauwelijks verder. “Meer tijd voor gesprekken tussen politici en minder ‘we hebben hier nog een stelling, we blaffen elkaar af’.”
Luister hieronder het hele gesprek met Renske Leijten terug. Tekst gaat verder onder audio.
Leijten verwacht dat er over rechts geformeerd gaat worden. “Dat is nou eenmaal de uitkomst van de verkiezingen”, zegt ze. Jetten maakt daarbij grote kans om premier te worden, denkt ze. “We krijgen in ieder geval wel een minister-president waarop gekozen is. En ik denk dat dat gezond is voor de toekomst.”
Culturele scheidslijn
Leijten heeft er vertrouwen in dat politici straks gericht zijn op samenwerken, maar inhoudelijk maakt ze zich wel zorgen. “Economisch gezien is er rechts gestemd, maar cultureel gezien is er een scheidslijn tussen een cultureel rechtser, behoudender deel en een progressiever deel dat kosmopolitischer is. Dat is de scheidslijn tussen PVV en D66, die hebben elkaar grootgemaakt.” Volgens de oud-politica kunnen partijen elkaar economisch snel vinden, maar op culturele thema’s wordt het spannend.
“De campagne van links heeft teveel gedraaid om het boos zijn op rechts”
– Oud-Kamerlid Renske Leijten
Voor veel linkse partijen waren de uitslagen een bittere pil. “Heel pijnlijk”, reageert Leijten op het verlies van de SP. “Ik had verwacht dat GroenLinks-PvdA zou groeien en dat dat nadelig zou zijn voor de SP. Maar dat zowel GroenLinks-PvdA en de SP verliest, die had ik niet zien aankomen”, zegt ze erover. “Het is niet mogelijk geweest om het eigen verhaal goed en in ieder geval onderscheidend te vertellen. Daarmee lijkt het dat de campagne van links teveel heeft gedraaid om het boos zijn op rechts.”