Beroemd, berucht of een verborgen parel in de regio. In de rubriek ‘Wist je dat?’ staat elke week zo’n gebouw, straat of plek in de schijnwerpers. Een interessante geschiedenis, iets wat je nooit verwachtte, of: ‘O, zit dat zo!’ Het kan allemaal. Vermakelijk & educatief, elke week wijzer over je eigen omgeving.
Door Ton de Groot.
Een opmerkelijke villa met een bijzondere naam. Het Gramophone House, aan de Bronsteeweg, oogt als een Zwitsers chalet, maar de ornamenten op de daklijst hebben iets oosters. Welke historie gaat er achter deze gevel schuil? Haarlem105 vraagt het Max van de Poll, de eigenaar.
Na de oorlog besluit een importeur van grammofoonplaten om zelf in Nederland platen te gaan persen. Platenimporteur Bovema begint een platenperserij aan de Binnenweg. De villa Interlaken in de Bronsteeweg wordt aangekocht en ingericht als kantoor. De eigenaar van Bovema heeft oog voor Nederlandse artiesten. Ger Oord ontdekt veel talent waaronder Eddy Christiani, Nederlands eerste popidool, Tante Leen en Johnny Jordaan die het Nederlandse levenslied in de Jordaan vertolken en vele anderen.
Oord laat achter de villa, inmiddels omgedoopt tot Gramophone House, twee opnamestudio’s bouwen. De tuin van de villa wordt tot aan de Overboslaan volgebouwd. Aan de voorkant verandert de tuin in een parkeerplaats. In de opvallende glas-in-beton gevel van de studio in de Overboslaan, zijn toepasselijk muzieksymbolen aangebracht. Deze vind je op meerdere plaatsen in het interieur terug. In de hal is de eerste steen gelegd door Maria Callas in 1959. Dat heeft nog wel wat voeten in de aarde. Op het laatste moment laat zij weten niet naar Heemstede te komen. Oord gaat in de gang voor haar hotelkamer zitten en weigert weg te gaan tot Maria toezegt te komen. “U hoeft niet langer aan te dringen. Morgen zal ik aanwezig zijn”, belooft Callas.
De opnamestudio
Als allereerste artiest neemt Peter Koelewijn een plaat op in de nieuwe studio. “Kom van dat dak af”, wordt een grote hit. Net als Robert Long en Rob de Nijs is ook André Hazes kind aan huis in de studio. Nadat hij zijn eerste lied laat horen, is er een klik en start een langdurige samenwerking. Maar ook Drukwerk, The Cats, George Baker maken gebruik van de opnamestudio’s. Er is een appartement voor logés, ook artiesten blijven daar overnachten. De studio is lang toonaangevend in de Nederlandse muziekwereld. Na het besluit te verhuizen naar Hilversum komt er een einde aan het Heemsteedse platenbolwerk.
Foto: Gevel van de studio aan de Overboslaan
Architect Van de Poll ziet wel een project in het bijzondere pand. Hij doet een bod en na kort overleg is hij de nieuwe eigenaar. Het totale complex splitst hij op in vijf afzonderlijke zelfstandige delen, met elk eigen voorzieningen. Midden in het pand komt een patio voor de lichtinval. De royale keukenapparatuur wordt eruit gehaald en cadeau gedaan aan een voetbalclub. De achtergevel krijgt een voorzetwand, die houdt de kou buiten maar het aanzien van de gevel blijft behouden. De parkeerplaats aan de voorkant wordt verkleind en opgenomen in een door Van de Poll ontworpen tuin. Nadat de hovenier de beplanting heeft verzorgd, wint de tuin de eerste prijs als mooiste bedrijfstuin van Heemstede. De voor- en achtergevel worden gemeentelijk monument.
In het logo van de platenstudio is een afbeelding van de villa opgenomen met de tekst ‘Gramophone House: het huis van wereldmerken, de leidraad voor elke muziekliefhebber’.