Niet naar school gaan vanwege autisme, hoogbegaafdheid of omdat je gepest wordt. In de regio Haarlem zitten er zo’n honderd leerlingen noodgedwongen thuis. Dat is een probleem voor de ouders maar ook voor de school. Daarom is er nu Kennemer Kids, een nieuwe organisatie gericht op thuiszitters.
‘Een tussenstap en opvang tussen thuis en school’, noemt Kennemer Kids-oprichter Sarah Berkhout (41) haar nieuwe organisatie, die sinds deze week actief is.
“We zitten in een lokaal van een oud-schoolgebouw van het Nova College in Haarlem-Noord. Dat is een toepasselijke plek. Hier zijn we onder andere een dagbesteding voor jongeren die thuiszitten gestart, met ruimte voor 6 kinderen per dag (max 18 per week). We kunnen ook thuiszitters begeleiden en coachen, met als doel dat ze terug naar school gaan.”
Thuiszitters
Volgens Vereniging Balans (een landelijke organisatie voor ouders van kinderen die extra begeleiding nodig hebben bij leren of de opvoeding) zitten er in heel Nederland zo’n 15.000 kinderen thuis. De organisatie legt uit hoe moeilijk het is voor ouders om een kind thuis te houden.
Tekst gaat door onder de foto.
“School is de norm en als je je kind thuislaat, ben je in overtreding. Het is een ontzettend grote stap om een kind niet naar school te laten gaan”, zegt een woordvoerder van Balans. “Denk ook aan het financiële aspect, sommige ouders moeten minder gaan werken om het kind te begeleiden.”
Waarom ouders er dan toch voor kiezen? “We zien het onder andere bij kinderen in het autistisch spectrum of met hoogbegaafdheid. Als zij iedere dag naar een omgeving moeten waar ze niet passen, wat in sommige gevallen schadelijk is voor het welzijn van het kind, dan kan een ouder die keuze toch maken. Hoe lastig dat ook is”, aldus Balans.
“Mijn zoon werd zo gepest dat ik ervoor heb gekozen om hem thuis te laten”
Sibel Özoğul-Özen, liet zoon thuis zitten.
De Haarlemse Sibel Özoğul-Özen heeft er jaren geleden voor gekozen om haar zoon thuis te houden. “Hij werd zo gepest op de basisschool in Haarlem (bij de redactie is de naam van de school bekend) dat ik dat als enige uitweg zag.”
Gerechtshof
Die keuze bracht haar in contact met leerplichtambtenaren – haar zoon had immers leerplicht – en uiteindelijk werd het een rechtszaak. Aanvankelijk verloor ze die zaak. Maar in hoger beroep kreeg Özoğul-Özen gelijk, omdat de zorgplicht van de ouder volgens de rechter zwaarder woog dan de leerplicht.
Het geval van Özoğul-Özen is extreem. Haar zoon heeft gedurende zijn hele schooltijd nooit aansluiting gevonden, kampt met psychische klachten en loopt momenteel in een GGZ-programma voor traumahulp.
Volgens Özoğul-Özen zou er dan ook een organisatie moeten zijn die ‘ook de ouders begeleidt’.
Tekst gaat door onder de foto.
Ouders vormen samen met de school en het kind de belangrijke ‘driehoek’ voor Kennemer Kids. Thuiszitters zijn volgens Berkhout vaak psychisch moe, voelen zich niet gehoord en hebben achterstanden. De stap om terug naar school te gaan is vaak enorm.
“Ze denken dat ze de enigen zijn. Door ze hier met lotgenoten samen te laten werken aan hun welbevinden door sport, creativiteit, spel en de natuur, denken we dat ze ontspannen. Want een minder druk hoofd en dat geeft ruimte tot groei”, aldus Berkhout.
“Dit is echt de tussenstap tussen thuis en school”
Rosalinda de Haan, coach Kennemer Kids
Toch bestaat er al zoiets als speciaal onderwijs, wat biedt Kennemer Kinds dan extra? “Dat speciale onderwijs is ook onderwijs en daar lopen ze juist op vast”, zegt coach Rosalinda de Haan van Kennemer Kids. “Wij zijn niet schools. Natuurlijk leren we schoolse vaardigheden, maar dit is echt een stap tussen thuis en school. We zorgen dat ze zich weer prettig voelen.”
Vanaf 1 februari zal het oude klaslokaal in het oude Nova College-gebouw dagelijks gevuld zijn met zes kinderen. Met sport, spel en de natuur leren ze het plezier in onderwijs terug te vinden.
Gemeente
Volgens cijfers van de gemeente Haarlem waren in het schooljaar 2021-2022 in de regio Zuid-Kennemerland en Ijmond 73 thuiszitters. Hiervan zijn 14 jongeren geholpen, en de nog 59 thuiszitters zijn bij de gemeente in beeld.
Om deze problematiek aan te pakken werkt de gemeente samen met partners zoals de CJG (Centraal Jeugd en Gezin), GGD en natuurlijk ook met de ouders en de jongere in kwestie.
Elke twee maanden worden de thuiszitters op de lijst opnieuw besproken door Samenwerkingsverbanden, Leerplein en waar nodig met CJG, GGD of andere partners om oplossingen aan te bieden. In sommige gevallen is het probleem dat een aanbod door ouders niet als passend wordt gezien. Soms is er dan eerst hulpverlening nodig. De gemeente ziet dat voor elk geval passend maatwerk nodig is, dat probeert de gemeente ook op een zo goed mogelijke manier aan te bieden.
Waar kunnen kinderen met problemen terecht? De Wet passend onderwijs legt schoolbesturen een zorgplicht op. Dat betekent dat scholen verplicht zijn om een passende onderwijsplek te creëren voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Sarah Berkhout is ook zorgcoördinator op het Hageveld college in Heemstede. Constateert een mentor een probleem, dan wordt zij ingeschakeld. Mocht dat probleem te maken hebben met de gezinssituatie, dan komt Centrum Jeugd en Gezin helpen. Spijbelt het kind, komt het te vaak te laat of is het afwezig, dan wordt de leerplichtambtenaar ingeschakeld. Beide instanties zijn onderdeel van de gemeente. Moet er voor het kind passend onderwijs worden gevonden, dan gaat de school samenwerken met Het Samenwerkingsverband. Het geval van Hageveld College is dat Samenwerkingsverband Zuid Kennemerland. Deze organisatie heeft het erg druk. Dat was voor Berkhout een van de redenen om Kennemer Kids op te zetten.