• Veelgestelde vragen
  • Adverteren
  • Vacatures
  • Over ons
    • Privacy- en Cookiebeleid
    • Over ons
    • Klachten
    • Educatie
    • Bestuur
    • PBO
  • Contact
Geen resultaat
Toon alle resultaten
Haarlem105
  • Radio
    • Programmering
    • Haarlem105 - Kijk live
    • Haarlem105 - Luister live
  • Televisie
  • Nieuws
    • Overzicht
    • Economie
    • Politiek
    • Regio
    Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

    Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

    Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

    Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

    Eerste Haarlem Business Week zet ondernemers in het zonnetje

    Eerste Haarlem Business Week zet ondernemers in het zonnetje

    Flinke schade bij botsing tussen twee auto’s in Waarderpolder

    Flinke schade bij botsing tussen twee auto’s in Waarderpolder

    RFC Haarlem trots op de manier waarop het goed gaat: ‘Al tweeënhalf jaar aan het bouwen’

    RFC Haarlem trots op de manier waarop het goed gaat: ‘Al tweeënhalf jaar aan het bouwen’

    Kijk terug: Intocht Sinterklaas in Haarlem, vanaf nieuwe aanlegplek

    Kijk terug: Intocht Sinterklaas in Haarlem, vanaf nieuwe aanlegplek

  • Sport
    • Overzicht
    • Formule 1
    • Hockey
    • Honkbal
    • Voetbal
    RFC Haarlem trots op de manier waarop het goed gaat: ‘Al tweeënhalf jaar aan het bouwen’

    RFC Haarlem trots op de manier waarop het goed gaat: ‘Al tweeënhalf jaar aan het bouwen’

    Rondleiding nieuw clubhuis HFC: ‘Nog nooit zoveel bier en kroketten verkocht’

    Racefestival Zandvoort trekt recordaantal van 80.000 bezoekers

    Racefestival Zandvoort trekt recordaantal van 80.000 bezoekers

    Rondje Zandvoort met burgemeester en wethouder tijdens F1-weekend: ‘De sfeer is geweldig’

    Rondje Zandvoort met burgemeester en wethouder tijdens F1-weekend: ‘De sfeer is geweldig’

    Vrijwilliger Paul Eldering blikt terug op zijn jaren bij Circuit Zandvoort

    Vrijwilliger Paul Eldering blikt terug op zijn jaren bij Circuit Zandvoort

    Formule 1 in Zandvoort: extra drukte en maatregelen in de regio

  • Cultuur & Media
    • Overzicht
    • Evenementen
    • Kunst & Cultuur
    • Muziek & Media
    Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

    Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

    Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

    Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

    Popronde 2021

    Popronde zoekt in Haarlem bewust naar locaties buiten het ‘standaard muziekplaatje’

    Frans Hals en Rembrandt voor het eerst naast elkaar te zien in Haarlem

    Frans Hals en Rembrandt voor het eerst naast elkaar te zien in Haarlem

    Gemeenteraad trekt 280.000 euro uit voor redden Museum van de Geest

    Museum van de Geest wint participatieprijs in bewogen tijd vol geldzorgen

    Museum van de Geest wint participatieprijs in bewogen tijd vol geldzorgen

  • Gemist
    • Overzicht
    • Radio
    • Video
    Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

    Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

    Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

    Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

    Eerste Haarlem Business Week zet ondernemers in het zonnetje

    Eerste Haarlem Business Week zet ondernemers in het zonnetje

    RFC Haarlem trots op de manier waarop het goed gaat: ‘Al tweeënhalf jaar aan het bouwen’

    RFC Haarlem trots op de manier waarop het goed gaat: ‘Al tweeënhalf jaar aan het bouwen’

    Jazz or No 12.40 (15-11-2026 )

    Kijk terug: Intocht Sinterklaas in Haarlem, vanaf nieuwe aanlegplek

    Kijk terug: Intocht Sinterklaas in Haarlem, vanaf nieuwe aanlegplek

    • Radio
    • Hele uren
    • Video
  • Programma’s
    • Programmering
    • Alle programma’s
Haarlem105
Home Nieuws Regio Haarlem

Wist je dat? Wilsonsplein Haarlem is vernoemd naar Engelse firma

Door Ton de Groot
27 september 2022 - Updated on 6 oktober 2022
Wist je dat? Wilsonsplein Haarlem is vernoemd naar Engelse firma

Katoenfabriek Wilson 1833 - 1872

ADVERTENTIE

Plaatsnaamkunde is de wetenschap die plaatsnamen opspoort en verklaart. Met een straatnaam worden straten, wegen, lanen en dergelijke aangeduid. Maar een straatnaam dient ook ter oriëntatie en voor het vormen van een adres. Haarlem105 gaat op zoek naar de historie en het verhaal achter straatnamen in Zuid-Kennemerland.


Open Streetmap

Wilsonsplein

Het Wilsonsplein is vernoemd naar de eigenaren van de Engelse firma Wilson. Vader Thomas Wilson en zijn zoon John Waterloo Wilson zijn in de negentiende eeuw eigenaar van de Haarlemse katoenfabriek Wilson. Het Wilsonsplein ligt tussen de Oranjekade en de Gedempte Raamgracht en gaat over in de Nieuwe Raamstraat. Aan de zuidkant wordt de open ruimte begrensd door de Raamvest. Het plein ligt in de Vijfhoek, een buurt in de Haarlemse wijk Oude Stad. De statige Wilhelminastraat doorsnijdt het plein. Op de westzijde staat de in rode baksteen uitgevoerde stadsschouwburg met zijn drie getoogde vooringangen naar het plein gekeerd. Aan de oostkant vinden we een speelterrein.

Historie

In het begin van de negentiende eeuw komen de Belgen in opstand tegen koning Willem I en roepen de onafhankelijkheid van België uit. Willem I heeft als bijnaam ‘de koopman’ en beseft de noodzaak van het veilig stellen van de textielhandel met Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. Hij besluit om in Nederland in korte tijd een textielindustrie op te bouwen die kan concurreren met de textielnijverheid in Gent. Gelokt met gunstige voorwaarden besluiten enkele Belgische ondernemers hun bedrijven te verplaatsen naar het Koninkrijk der Nederlanden. Met de komst van drie textielfabrieken wordt Haarlem een textielstad.

Opnieuw een textielstad want in de zeventiende eeuw was de stad wereldwijd bekend om de levering van hoogwaardige stoffen zoals damast. Maar die markt is ingezakt en het kost de Belgische fabrikanten moeite om in Haarlem nog geschoold personeel te vinden onder de arme bevolking. Daarom besluiten zij om vakmensen uit België en Engeland hier naartoe te halen om met de productie te kunnen starten.

Thomas Wilson

De van oorsprong Engelse industrieel Thomas Wilson is een vertrouweling van koning Willem I. Hij is de eerste Belgische ondernemer die ingaat op het verzoek om zijn fabriek naar het Noorden te verhuizen. Tot dan heeft Wilson bij Brussel een katoenblekerij en -ververij. In Haarlem laat hij een grote moderne katoenfabriek bouwen op het Muizenveld, een terrein tussen de Leidse vaart en het water van de Westelijke Singelgracht, nu de Wilhelminastraat. Het fabrieksterrein krijgt hij langdurig in erfpacht tegen een laag tarief.

Een andere steun in de rug is de gegarandeerde productafname door de Nederlandsche Handelmaatschappij. Tegenslag is er ook als Engeland weigert om een exportvergunning af te geven voor de levering van de benodigde machines. In die periode loopt Engeland voorop in de technologische ontwikkeling en er is dus geen alternatief. Wilson maakt slim gebruik van zijn internationale netwerk en slaagt erin de benodigde materialen Nederland binnen te smokkelen.

Katoenindustrie

Ook de Engelse ingenieurs die nodig zijn bij de plaatsing van de machines, het inrichten van de werkprocessen en het opleiden van het personeel komen mee. Dan start de eerste Nederlandse gemechaniseerde katoenindustrie en rolt de onbewerkte katoen in Haarlem van de band. Na drie succesvolle productiejaren slaat het noodlot toe, een deel van de fabriek wordt door brand verwoest. Maar met hulp van Belgische en Engelse specialisten wordt de fabriek en daarmee de productie snel weer hersteld.

Enkele topjaren volgen tot het moment waarop de markt in Nederlands-Indië terugloopt. Gestaag vermindert het aantal opdrachten en uiteindelijk verkoopt John Waterloo Wilson het bedrijf aan een concurrent en sloopt de fabriek aan de Leidsevaart.

Vijfhoek

De gemeente Haarlem heeft plannen voor de bouw van een deftige woonwijk op het fabrieksterrein. Met Wilson sluiten zij een overeenkomst over het beëindigen van de erfpacht. De buurt Vijfhoek wordt uitgebreid tot aan de Leidse vaart en John Waterloo Wilson keert niet onbemiddeld terug naar zijn geboortestad Brussel.

Dit delen:

  • Delen op X (Wordt in een nieuw venster geopend) X
  • Deel op Facebook (Wordt in een nieuw venster geopend) Facebook
  • Deel op WhatsApp (Wordt in een nieuw venster geopend) WhatsApp
  • Meer
  • Delen op LinkedIn (Wordt in een nieuw venster geopend) LinkedIn
  • Afdrukken (Wordt in een nieuw venster geopend) Print
  • Deel op Pinterest (Wordt in een nieuw venster geopend) Pinterest
  • E-mail een link naar een vriend (Wordt in een nieuw venster geopend) E-mail
  • Deel op Mastodon (Wordt in een nieuw venster geopend) Mastodont
  • Delen op telegram (Wordt in een nieuw venster geopend) Telegram
ADVERTENTIE

MEER NIEUWSArtikelen

Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

Door Martijn Baak
17 november 2026

Nilgün Yerli staat donderdag 19 november in Theater de Liefde met haar nieuwe voorstelling Liefde: Weet je het zeker? Daarin...

Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

Door Maurice Blaauw
17 november 2026

“Er wordt heel veel gelachen”, vertelt Liesbeth Rood over de voorbereidingen van de nieuwe voorstelling LAVA in de Bajes. De...

Eerste Haarlem Business Week zet ondernemers in het zonnetje

Eerste Haarlem Business Week zet ondernemers in het zonnetje

Door Bas de la Rie
16 november 2026

Van 16 tot en met 20 november vindt de eerste editie van de Haarlem Business Week plaats. Een week lang...

Haarlem105

De streekomroep van Haarlem, Heemstede & Bloemendaal. Blijf op de hoogte van het laatste nieuws uit jouw regio.

VOLG ONS OP

Categorieën

  • Cultuur & Media
    • Evenementen
    • Kunst & Cultuur
    • Muziek & Media
  • Gemist
    • Radio
    • Video
  • Nieuws
    • Economie
    • Politiek
    • Regio
      • Bloemendaal
      • Haarlem
      • Heemstede
      • Schiphol
      • Zandvoort
  • Programma’s
    • Radio
    • TV
  • Sport
    • Formule 1
    • Hockey
    • Honkbal
    • Voetbal

Laatste nieuws

Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

Nilgün Yerli stelt de voorwaarden van de liefde ter discussie in Theater de Liefde

17 november 2026
Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

Oud-cipiers van Haarlemse Koepel inspireren kerstvoorstelling LAVA in de Bajes

17 november 2026
  • Veelgestelde vragen
  • Adverteren
  • Vacatures
  • Over ons
  • Contact

Geen resultaat
Toon alle resultaten
  • Nieuws
    • Overzicht
    • Politiek
    • Economie
    • Haarlem
    • Heemstede
    • Bloemendaal
    • Zandvoort
    • Regio
      • Schiphol
  • Sport
    • Overzicht
    • Voetbal
    • Hockey
    • Formule 1
  • Cultuur & Media
    • Overzicht
    • Evenementen
    • Kunst & Cultuur
    • Muziek & Media
  • Gemist
    • Radio
    • Hele uren terugluisteren
    • Video
  • Programma’s
    • Programmering
    • Alle programma’s
  • Radio
    • Haarlem105 – Kijk live
    • Haarlem105 – Luister live
  • Televisie
  • Over ons
    • Cookiebeleid (EU)
    • Privacybeleid
    • Over ons
    • Klachten
    • Educatie
    • Bestuur
    • PBO
  • Contact
  • App de Studio!